Ze świata nauki

W połowie XIX wieku grupa wiślańskich saletrarzy wyruszyła na południe Cesarstwa Austrii w poszukiwaniu pracy. Rozpoczynali pieszą wędrówkę wczesną wiosną, wracali do domów późną jesienią. Podróż w każdą stronę zajmowała im ponad miesiąc. W końcu, wraz z rodzinami, zdecydowali się zamieszkać na stałe na obszarze dzisiejszej Wojwodiny w Serbii. O istnieniu wsi, w której dziś żyją potomkowie osadników, naukowcy polscy dowiedzieli się dopiero w 2005 roku.

Kilkadziesiąt metrów bieżących materiałów ważących łącznie ponad osiemset kilogramów, w tym kolekcja map z komentarzami, ponad 12 tys. fotografii wykonanych w kilkuset miejscowościach, oryginalne zielniki i wreszcie ponad 400 teczek zawierających dodatkowe kwestionariusze ankiet – to unikatowy w skali europejskiej zbiór tworzący Polski Atlas Etnograficzny.

Stanisław Pigoń mówił o nim: „Jak Schliemann Troję, tak on odkrył nam dawną literaturę polską”, a Stanisław Lem dodawał, że „talentem konstrukcyj, lotnością myśli i głębokością odczuwania piękna rywalizował z najbardziej twórczymi umysłami swego wieku”. Aleksander Brückner, jedna z największych postaci polskiej filologii, urodził się 29 stycznia 1856 roku

Dr Grzegorz Studnicki, adiunkt w Zakładzie Antropologii Pogranicza i Społeczności Lokalnych UŚ, prowadzi badania nad tożsamością kulturową mieszkańców pogranicza na Śląsku Cieszyńskim

Przesilenie letnie następuje 21 czerwca, a czasem nawet dzień wcześniej, przed północą, ale tradycja nakazuje nam świętować początek lata nieco później. Źródła etnograficzne pokazują, że noc Kupały, przedchrześcijański obrzęd związany z przesileniem, został w chrześciajńskich czasach powiązany z nocą świętojańską, która przypada na noc z 23 na 24 czerwca.

Od 13 do 14 maja 2015 roku w Cieszynie na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego odbywać będzie się międzynarodowa konferencja pt. „Antropologia w działaniu – od wymiaru lokalnego do globalnego” zorganizowana przez Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UŚ oraz cieszyński oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Partnerem przedsięwzięcia jest Polski Instytut Antropologii.

Dr hab. Maciej Kurcz jest kierownikiem Zakładu Etnologii i Geografii Kultury na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji UŚ w Cieszynie. Artykuł traktuje o różnych aspektach sufizmu w Sudanie. Przedstawia także niektóre przejawy przeobrażeń tego nurtu, ukazanych na tle szerszych zmian modernizacyjnych zachodzących obecnie w społeczeństwie sudańskim. Autor miał okazję obserwować je w trakcie swoich badań terenowych w Sudanie