Ze świata nauki

W dzisiejszym języku (nie tylko polskim) słowo 'jubileusz' najczęściej oznacza okrągłą rocznicę – na przykład 25-lecia małżeństwa, 50-lecia istnienia instytucji czy 10-lecia pracy zawodowej. Gdy mówimy o obchodzeniu jubileuszu, mamy na myśli radosną uroczystość połączoną ze składaniem gratulacji. W czasach starożytnego Bliskiego Wschodu i Biblii hebrajskiej miało jednak zupełne inne znaczenie. Jubileusz nie miał nic wspólnego z celebracją wspomnień, a bardziej z prawem dotyczącym funkcjonowania dawnej społeczności Izraelitów. 

Temat pielgrzymek Ślązaków do Ziemi Świętej stał się celem badawczym ks. prof. zw. dr. hab. Jerzego Myszora, kierownika Katedry Teologii Patrystycznej i Historii Kościoła Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, który skoncentrował swoją uwagę szczególnie na latach 1840–1914, dostrzegając w tym okresie znaczący wzrost pielgrzymujących do Grobu Pańskiego.

Archeologowie z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie odkryli w rejonie Qumran nad Morzem Martwym kolejną, 12. już grotę z pozostałościami słynnych manuskryptów. To pierwsze takie odkrycie od 60 lat – aż do teraz sądzono, że grot było 11 i zdaniem jego autora dr. Orena Gutfleda, to najważniejsze archeologiczne wydarzenie na przestrzeni ostatnich sześciu dekad.

Najstarszy znany nam alfabet, wyryty na kilku kamiennych płytach znajdujących się w Egipcie, jest wczesną formą alfabetu hebrajskiego. Izraelici przekształcili bowiem w litery egipskie hieroglify – tak twierdzi dr Douglas Petrovich z Wilfrid Laurier University w kanadyjskim Waterloo.

Morze Martwe, graniczące od wschodu z Jordanią, a od zachodu z Izraelem i Palestyną, jest w istocie słonym jeziorem bezodpływowym – jednym z najbardziej słonych zbiorników wodnych na świecie.

Archeolodzy prowadzący prace w Horbat Ha-Gardi w Judei być może natrafili na grób Machabeuszów – kapłańskiej rodziny, która stanęła na czele żydowskiego powstania antysyryjskiego z II w. p.n.e. Główny inicjator insurekcji Matatiasz zapoczątkował dynastię Hasmoneuszów, która rządziła Judeą niezależnie lub pod zwierzchnictwem Rzymu w latach 147–37 p.n.e., czyli aż do wstąpienia na tron Heroda.

"Antysemityzm, emancypacja, syjonizm. Narodziny ideologii syjonistycznej" to tytuł projektu, sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki. Jego celem było przebadanie początków ruchu syjonistycznego tworzącego się w drugiej połowie XIX wieku – jego podstaw ideologicznych, filozoficznych oraz politycznych. Badania w ramach tego projektu prowadzi dr hab. Jacek Surzyn z Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Wydziału Nauk Społecznych UŚ