Ze świata nauki

Rozprzestrzeniający się w nieporównywalnym do wcześniejszych wariantów wirusa SARS-CoV-2 omikron budzi wiele pytań, na które trudno odpowiedzieć, pomimo intensywnych prac naukowców na całym świecie. Gdzie powstał? Jak to możliwe, że jest tak odmienny od pozostałych – skąd w tak krótkim czasie tyle mutacji? W najnowszym tygodniku „Nature” Smriti Mallapaty zbiera najważniejsze informacje na ten temat.

Funkcjonowanie w warunkach stresu pandemicznego może powodować rozwój syndromu wypalenia. Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zbadali zjawisko wypalenia związanego z pandemią w Polsce.

Naukowcy z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ analizują, jaki wpływ mają różne warunki atmosferyczne na wyniki bezdotykowego pomiaru temperatury osób wchodzących do budynków instytucji publicznych. Pozwala on wskazać osoby z podwyższoną temperaturą ciała, co może świadczyć o infekcji, czyli potencjalnie chorujące na COVID-19. Wyniki badań mają wesprzeć służbę zdrowia w walce z pandemią.

Australijscy badacze przedstawili w czasopiśmie „Current Biology” dowody, wyprowadzone z badań genetycznych dużych grup ludzi, które wskazują na to, że określone społeczności wschodniej Azji borykały się z nawracającymi epidemiami wirusów od około 25 tysięcy lat. Epidemia po raz ostatni pojawiła się około 5 tysięcy lat temu i wówczas wygasła.

Większość badań, terapii i szczepionek przeciw SARS-CoV-2 koncentruje się na białku kolca (białku S, ang. spike), czyli ochronnym białku koronawirusa, bez którego wirus nie może zainfekować naszego organizmu. Niestety to białko mutuje dość szybko, co oznacza, że może z czasem uodpornić się na opracowane sposoby leczenia. Według naukowców trwalsze terapie można opracować, koncentrując się na innym białku wirusa – białku nukleokapsydu (białku N), które chroni RNA wirusa.

Od prawie roku zmagamy się z konsekwencjami pojawienia się koronawirusa SARS-CoV-2 wywołującego groźną chorobę o nazwie COVID-19. Dzięki mobilizacji naukowców na całym świecie opracowana została szczepionka. Czym są szczepionki, jak działają i czy należy się ich bać, wyjaśnia dr Katarzyna Kasperkiewicz, immunolog z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Dzięki mikroskopii krioelektronowej po raz pierwszy udało się zaobserwować i odtworzyć w formie cyfrowej „koronę” koronawirusa, czyli tak zwane białka S (białka kolca, ang. spike) – tak jak wyglądają one, kiedy są połączone z wirusem. Wcześniej obserwacje były zawsze poprzedzone procesami chemicznymi, które mogły zniekształcić obraz. To ważne osiągnięcie, ponieważ właśnie białka S są narzędziem transmisji, dzięki któremu SARS-CoV-2 infekuje komórki.

Nowy koronawirus wykorzystuje struktury w swoim RNA do infekowania komórek. Naukowcy zidentyfikowali te konfiguracje, tworząc najbardziej dokładny jak dotąd atlas genomu SARS-CoV-2.

Śmiertelność mężczyzn z powodu koronawirusa jest 1,7 razy większa niż kobiet. Chociaż w samym zakażeniu przez SARS-CoV-2 nie widać znaczących różnic - a nawet w przypadku Korei, gdzie badano dużą część populacji więcej zakażonych było kobiet - to okazuje się, że wrodzony i nabyty układ odpornościowy mężczyzn jest na COVID-19 znacznie słabiej przygotowany. Może to oznaczać, że mężczyźni i kobiety będą mieli różne szczepionki, kiedy już doczekamy się ich opracowania.

Specjalne środki ochronne znacząco ograniczyły rozprzestrzenianie się nowego koronawirusa – dowodzą naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, którzy przeprowadzili badania dotyczące działań podjętych w sześciu krajach mocno dotkniętych epidemią: w Chinach, Korei Południowej, Iranie, USA oraz we Włoszech i Francji. Bez ich wprowadzenia zdaniem badaczy do końca kwietnia chorych byłoby ponad 500 milionów ludzi.

Prędzej czy później każdy z nas prawdopodobnie zetknie się z koronawirusem SARS-CoV-2. Ten jednak, aby przetrwać, musi najpierw dostać się do naszych komórek. Wbrew pozorom nie jest to zadanie łatwe. Organizm każdego z nas wyposażony jest bowiem w szereg naturalnych narzędzi pozwalających skutecznie bronić się przed tym i wieloma innymi drobnoustrojami. O tym, jak wspaniale zaopatrzony jest arsenał, którym dysponuje nasze ciało, opowiada mikrobiolog i immunolog dr Katarzyna Kasperkiewicz z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.

Dwa typy komórek w nosie – komórki kubkowe i komórki rzęskowe – zostały zidentyfikowane jako prawdopodobny punkt startowy infekcji koronawirusem SARS-CoV-2. Odkrycie może pozwolić lepiej zrozumieć jak rozprzestrzenia się patogen. Opublikowane badania są częścią wielkiego projektu Human Cell Atlas.

Cały świat czeka na szczepionkę na COVID-19. Prezydent USA naciska na firmy farmaceutyczne. Jedna z nich ogłosiła już dwa tygodnie temu, że przesłała pierwsze próbki do testów. I pomimo tego wszystkiego specjaliści WHO podkreślają, że na szczepionkę na koronawirusa będziemy musieli poczekać około 18 miesięcy. Dlaczego?