Uniwersytet Śląski w Katowicach

Ze świata nauki

kryptochromy

  • Odkryto, w jaki sposób ptaki orientują się w locie

    To, w jaki sposób ptaki orientują się w locie i potrafią przemierzyć tysiące kilometrów, by na koniec bezbłędnie trafić do gniazda, zawsze było fascynujące. Długo uważano, że dzieje się to albo dzięki ich precyzyjnemu wzrokowi, albo dlatego, że potrafią odczytać pole magnetyczne Ziemi i używają tej umiejętności tak, jak my kompasu. Nowe badania pokazały, że oba przypuszczenia się prawdziwe, a za wszystko odpowiedzialne są pewne specyficzne fotoreceptory. Udało się rozwikłać tajemnicę, w jaki sposób ptaki nawigują podczas lotu. Dotąd podejrzewano, że mogą to robić dzięki żelazu, które znajduje się w ich komórkach i tworzy coś na wzór kompasu. A jednak niedawno odkryto, że żelazo pełni zupełnie inną funkcję – chroni ptaki przed nowotworami.

Zobacz także

Laser jako nowatorski piorunochron

  • Naukowcy szukają nowych metod, które będą skutecznie chroniły nas przed błyskawicami. Jedną z propozycji jest wykorzystanie laseru.

  • Robert Jakubczak

Przełom w produkcji kamizelek kuloodpornych?

  • Polacy opracowali nową formułę płynu, który ma tak niezwykłe właściwości, że może być użyty w produkcji nowego typu kamizelek kuloodpornych. 

  • AS

Hyper-Kamiokande – detektor, który zajrzy w początki Wszechświata

  • Pod koniec lipca 2025 roku w Japonii (pod szczytem Nijuugo w prefekturze Gifu) zakończono prace przy drążeniu olbrzymiej groty, w której zostanie zainstalowany największy na świecie detektor neutrin – Hyper-Kamiokande (Hyper-K). Ultraduży wodny detektor promieniowania Czerenkowa nowej generacji ma być następcą Super-Kamiokande, znajdującego się w kopalni niedaleko miejscowości Kamioka w Japonii.

  • Agnieszka Sikora
  • SK

Nowoczesne materiały dla nowoczesnej medycyny

  • img 4606 fot julia agnieszka szymala

    Zespół dr. Andrzeja Swinarewa: (od lewej) Mateusz Galeja, mgr Marta Łężniak, mgr Tomasz Flak, Jakub Potyka, dr Hubert Okła, mgr Klaudia Kubik, dr Andrzej Swinarew oraz mgr Jadwiga Gabor. Fot. Małgorzata Kłoskowicz

    img 3414 m

    Modele wykonane z opatentowanych materiałów, w tym m.in. fragment tkanki kostnej człowieka, formy uszu oraz uchwyt wykorzystywany w diagnozowaniu chorób nowotworowych górnych dróg oddechowych. Fot. Małgorzata Kłoskowicz

  • Materiałoznawcy nieustanie pracują nad nowymi materiałami łączącymi inżynierię materiałową z nowoczesną medycyną. Uzyskane w wyniku prac badawczych materiały mogą posłużyć do opracowania specjalistycznych włóknin antybakteryjnych do zastosowań medycznych, a także do druku przestrzennego mogącego znaleźć zastosowanie w implantologii.

  • Agnieszka Sikora
  • AS

Zjedz swoje sztućce!

  • Zastanawiałeś się kiedyś, co by było, gdybyś mógł zjeść swoją łyżeczkę, którą wcześniej jadłeś jogurt? Myślałeś o tym, że fajnie byłoby nie mieć problemów związanych z myciem widelca czy noża? Czy zastanawiałeś się, ile produkujemy plastikowych łyżeczek i noży? 

  • TP