Ze świata nauki
Mars
-
Czy życie mogło przybyć do nas z Marsa?
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 31 sierpnia 2020 Aktualizacja: 11 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 196Grupa japońskich naukowców we współpracy z Japońską Agencją Kosmiczną JAXA przeprowadziła eksperyment na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Ich badania dotyczyły hipotezy panspermii, według której życie może podróżować między planetami. Jak się okazuje, bakterie mogą przetrwać w kosmosie, a nawet przybyć z Marsa na Ziemię.
-
Zbliża się start misji Mars Perseverance
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 28 lipca 2020 Aktualizacja: 10 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 179Misja kosmiczna Mars Perseverance rover rozpocznie się 30 lipca o godzinie 13:50 (czasu polskiego). Sześciokołowy robot wielkości dużego samochodu i ważący 1040 kg jest piątym, zdecydowanie najbardziej nowoczesnym marsjańskim łazikiem NASA. Po siedmiu miesiącach podróży Perseverance ma wylądować w kraterze Jezero 18 lutego 2021 roku.
-
Kosmiczny kalendarz na rok 2020
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 31 grudnia 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 180Rozpoczynający się rok 2020 będzie bez wątpienia niezwykłym rokiem dla ludzi lubiących patrzeć w gwiazdy. Oto kalendarz najważniejszych wydarzeń tego roku związanych z astronomią i wielkimi planami podboju Kosmosu.
-
Co zdarzy się w nauce w 2020 według „Nature”
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 31 grudnia 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 171Rok 2020 ma być niezwykłym rokiem dla nauki. Redaktorzy tygodnika „Nature” wybrali najważniejsze wydarzania i działania, które ich zdaniem warto obserwować w nadchodzącym roku. Trzy najważniejsze ich zdaniem tematy to: inwazja na Marsa, wyzwania i dyskusje klimatyczne i hybrydy ludzko-zwierzęce. Wiele zdarzy się też w innych badaniach kosmicznych, fizyce cząstek elementarnych i innych przedsiędwzięciach z zakresu medycyny, genetyki i materiałoznawstwa.
-
Łazik Mars 2020 będzie poszukiwał mikroskopijnych skamielin
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 13 listopada 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 170Naukowcy przygotowujący nową misję NASA, w której udział weźmie łazik Mars 2020, stwierdzili, że jednym z najlepszych miejsc do poszukiwania oznak starożytnego życia jest krater Jezero. Nowa misja rozpocznie się w lipcu lub sierpniu 2020 roku, lądowanie na Marsie planowane jest na 18 lutego 2021 roku.
-
European Rover Challenge 2019
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 26 sierpnia 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 159European Rover Challenge to największe w Europie międzynarodowe zawody robotyczno-kosmiczne. Finał piątej edycji ERC będzie odbywał się od 13 do 15 września 2019 roku na terenie Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach.
-
Przystanek Księżyc
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 18 lipca 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 189Rozmowa z dr. Robertem Zubrinem, inżynierem lotniczym i astronautycznym pracującym w firmach Martin Marietta Astronautics i Lockheed Martin, założycielem Mars Society i Pioneer Astronautics, autorem wielu wynalazków z zakresu inżynierii kosmicznej, pisarzem
-
Europa na Marsa – i z powrotem!
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 30 maja 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 179Od ponad 15 lat sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej obserwuje Marsa, poszukując odpowiedzi na pytania o ewolucję i obecny stan naszego najbliższego planetarnego sąsiada. Za rok na Marsie wylądować ma pierwszy europejski łazik, ale plany są znacznie ambitniejsze – wyprawa powrotna.
-
Udane lądowanie na Marsie!
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 27 listopada 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 19326 listopada 2018 roku na powierzchni Marsa wylądowała sonda NASA InSight. To pierwsza misja całkowicie poświęcona badaniu wnętrza Czerwonej Planety. Na pokładzie sondy znajduje się polskie urządzenie kret, którego zadaniem będzie wbicie się pod powierzchnię Marsa.
-
European Rover Challenge 2018
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 29 sierpnia 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 196Od 14 do 16 września 2018 roku w Starachowicach odbędzie się European Rover Challenge, największa na świecie impreza robotyczno-kosmiczna. 400 zawodników z całego świata weźmie udział w rywalizacji robotów marsjańskich. Ich zmaganiom, które odbędą się na tle wielkiego pieca hutniczego z końca XIX wieku przyglądać się będzie m.in. słynny brytyjski astronauta.
-
Wielka zadyma na Marsie
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 27 sierpnia 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 202Od początku czerwca 2018 roku na Marsie trwa wielka burza piaskowo-pyłowa. Burza w szybkim tempie rozprzestrzeniła się na całą planetę, powodując problemy w łączności z łazikami marsjańskimi.
-
Na Marsie jest woda w stanie ciekłym!
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 27 lipca 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 191Dane z radaru orbitera Mars Express Europejskiej Agencji Kosmicznej wskazują na obecność wody w stanie ciekłym pod warstwami lodu i pyłu na południowym biegunie Marsa.
-
Mars będzie bardzo blisko Ziemi. Pora ruszać?
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 20 czerwca 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 17731 czerwca (2018) Marsa i Ziemię będzie oddzielało jedynie 58 milionów kilometrów. W związku z tym przez najbliższych sześć tygodni Czerwona Planeta będzie na naszym niebie jaśniejszy niż kiedykolwiek w ciągu ostatnich 15 lat.
-
Starożytne cząsteczki organiczne odkryte na Marsie
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 08 czerwca 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 174Należący do NASA łazik marsjański Curiosity znalazł nowe dowody zachowane w skałach na Marsie oraz w marsjańskiej atmosferze, które sugerują, że dawno temu na planecie utrzymywało się życie. Choć odkrycia te niekoniecznie świadczą o istnieniu życia, są dobrym znakiem dla przyszłych misji eksplorujących powierzchnię planety i podpowierzchnię.
-
Spektakularna historia marsjańskich księżyców
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 02 maja 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 180Naukowcy przypuszczają, że księżyce Marsa powstały w wyniku uderzenia obiektu o wielkości dużej planetoidy w powierzchnię Czerwonej Planety. Naukowcy przedstawili właśnie model obrazujący, jak mogło wyglądać to zdarzenie. Według obliczeń, takie uderzenie mogło doprowadzić do wyrzucenia wystarczającej ilości materiału, by uformowały się z niego Fobos i Deimos.
-
2000 soli
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 27 marca 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 173Łazik marsjański Curiosity właśnie osiągnął kolejny kamień milowy – NASA ogłosiło 22 marca 2018 roku, że to jeżdżące laboratorium naukowo-badawcze jest już na Czerwonej Planecie od 2000 dni. Przy tej okazji na stronie internetowej NASA opublikowano mozajkowe zdjęcie panoramiczne, które pokazuje, co czeka urządzenie w najbliższym czasie.
-
Czerwony samochód poleciał w kierunku Czerwonej Planety
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 07 lutego 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 1746 lutego 2018 roku firma SpaceX wysłała w kosmos rakietę Falcon Heavy, najpotężniejszą rakietę, jaką kiedykolwiek skonstruowano. Jako ładunek testowy na szczycie rakiety Elon Musk umieścił czerwony samochód Tesla Roadster z manekinem w skafandrze astronauty na pokładzie.
-
Wiemy wreszcie, co się stało z wodą na Marsie
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 23 stycznia 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 174Być może patrząc na suchą, skalistą powierzchnię Marsa trudno to sobie wyobrazić, ale badania przyniosły nam już sporo dowodów, że kiedyś ta planeta była pokryta morzami i oceanami. Jak dotąd naukowcy uważali, że z czasem woda wyparowała z tej planety pod wpływem światła słonecznego. Najnowsze badania pokazują, że mogło być zupełnie inaczej – wodę wchłonąć mogła skorupa Czerwonej Planety.
-
Niezwykłe odkrycie w pasie asteroid
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: TP 25 września 2017 Aktualizacja: 26 marca 2025 Wyświetlenia: 169Dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Hubble'a naukowcy z Instytutu Maxa Plancka zaobserwowali w pasie asteroid między Marsem i Jowiszem niezwykły obiekt o niespotykanych dotąd właściwościach: dwie planetoidy orbitujące wokół siebie i równocześnie wykazujące cechy komety, w tym przede wszystkim jasny punkt i długi ogon. Pierwszy raz odkryto zjawisko łączące obie te cechy.
-
W poszukiwaniu życia na Marsie: dawne jezioro w kraterze Gale
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 06 czerwca 2017 Aktualizacja: 26 marca 2025 Wyświetlenia: 191Wyschnięte jeziora na Marsie miały strefy, w których życie mogło się swobodnie rozwijać. Badania skał mułowych marsjańskiego krateru Gale dowodzą, że jezioro, które kiedyś wypełniało krater, było podzielone na dwie, bardzo wyraźne warstwy: jedną bliżej powierzchni i krawędzi jeziora, i drugą, znajdującą się głębiej. Obie miały wszystko, czego drobnoustroje potrzebują do przetrwania.
Strona 2 z 3
Zobacz także
Cobot, czyli wyjątkowy współpracownik człowieka

Dr Mateusz Paliga

Robot humanoidalny Pepper | fot. Alex Knight, Pexels
Dość powszechnym rozwiązaniem technologicznym stosowanym już od dłuższego czasu w przemyśle są roboty współpracujące (coboty), które towarzyszą człowiekowi. Traktowane są jako współpracownicy, a nie narzędzia umożliwiające wykonywanie obowiązków.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Zakaz małżeństw rodzinnych jako źródło indywidualizmu zachodniego
Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.
- Ryszard Knapek
- Ryszard Knapek
Kogo uratujesz: psa, człowieka czy szympansa?

Dr Mariola Paruzel-Czachura, prof. UŚ | fot. Agnieszka Szymala
Dylemat wagonika to jeden z najbardziej znanych eksperymentów myślowych na świecie. Wagonik kolejki, który wyrwał się spod kontroli i pędzi po torach, a na jego drodze znajduje się pięciu ludzi przywiązanych do torów; może jednak przestawić zwrotnicę i skierować wagonik na drugi tor, do którego przywiązany jest jeden człowiek. Eksperyment został opracowany przez Philippę Foot w latach 60. XX wieku i sprowadza się do pytania o to, czy można poświęcić życie kilku osób dla uratowania jednej. Co jeśli zmodyfikujemy podstawową wersję tego dylematu moralnego i na torach ułożymy zwierzę i człowieka? Kogo częściej uratują dorośli, a kogo dzieci?
- Olimpia Orządała
- Agnieszka Sikora
Czym jest ego resiliency i jak je zmierzyć?
Naukowcy zbadali indywidualną zdolność powracania do równowagi, otwartości na doświadczenie oraz radzenia sobie z przeciwnościami.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Wyobrażenia kontra życie. Psychologiczne badania kobiet w ciąży

Dr Michalina Ilska | fot. Małgorzata Dymowska
Z badań prowadzonych wśród kobiet w ciąży wynika, że ponad 80% doświadcza lęku porodowego o różnym nasileniu. Wiele z nich ze względu na zmiany społeczne musi w osamotnieniu zmierzyć się ze swoją nową rolą. Tymczasem analizy pokazują również, że wyobrażenia na temat macierzyństwa są często nierealistycznie optymistyczne. Z obserwacji naukowców wynika, że Polki oczekują ciąży radosnej, szczęśliwej, pełnej dobrych emocji. Czasami jednak czas oczekiwania na dziecko, porodu i pierwszych miesięcy jego życia jest szczególnie wymagający i trudny. Można się do niego przygotować. Jak? To jedno z ważniejszych pytań, na które odpowiada dr Michalina Ilska, psycholog z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
- Małgorzata Kłoskowicz
- Agnieszka Sikora
Zobacz także
Dlaczego robimy jedno, myślimy drugie, a czujemy trzecie?

dr Mariola Paruzel-Czachura, foto: Agnieszka Szymala/UŚ
Proces edukacji, także w naszym kraju, opiera się na przekonaniu, że najważniejsze jest rozwijanie inteligencji i pogłębianie wiedzy. Żyjemy w społeczeństwie ludzi inteligentnych i coraz lepiej wykształconych, którzy jednocześnie dopuszczają się wielu nieetycznych zachowań. Być może jest to efekt systemu edukacji opartego na przekazywaniu wiedzy i rozwijaniu procesów poznawczych. Wydaje się, że zapomniano o drugiej, równie, a może nawet bardziej istotnej kwestii, jaką jest moralność.
- Małgorzata Kłoskowicz
- Ryszard Knapek
Psychologia sytuacji ekstremalnych podczas badań polarnych
Człowiek, który staje wobec ekstremalnych doświadczeń, reaguje w sposób, którego nie możemy przewidzieć, oglądając filmy katastroficzne i wyobrażając sobie, co zrobilibyśmy na miejscu himalaistów walczących o życie. Dlatego tak przydatne okazują się badania w zaresie psychologii sytuacji ekstremalnych. Korzystają z nich himalaiści i polarnicy, ale także osoby rekrutujące do pracy w skrajnych warunkach środowiskowych.
- Maria Sztuka
- Ryszard Knapek
Stres u kobiet ciężarnych podczas drugiej fali pandemii w Polsce
Naukowcy zbadali, jaka jest skala występowania prenatalnego stresu pandemicznego u kobiet ciężarnych podczas drugiej fali pandemii COVID-19 w Polsce.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Teraźniejszość i przyszłość psychometrii”
7 i 8 października 2015 roku w Katowicach będzie trwać I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Teraźniejszość i przyszłość psychometrii” organizowana przez Instytut Psychologii Uniwersytetu Śląskiego oraz Centrum Informacji Naukowej i Bibliotekę Akademicką.
- Agnieszka Sikora
- Agnieszka Sikora
Wszyscy kłamiemy

Dr Maciej Bożek. Fot. Tomasz Płosa
Dr Maciej Bożek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zajmuje się psychologią kłamstwa.
- Maria Sztuka
- Agnieszka Sikora
