Ze świata nauki

Nieoczekiwane odkrycie może być najlepszym dowodem na to, że ok. 12 800 lat temu na Grenlandii spadła sporej wielkości asteroida, wywołując gwałtowne zmiany klimatu, wywołane znacznym ochłodzeniem (trwającym ponad tysiąc lat) oraz napływem ogromnych mas słodkiej wody do północnego Atlantyku. Okres ten znany dziś jako młodszy dryas. 

Od połowy lipca można obserwować Perseidy, jeden z najbardziej regularnych i spektakularnych rojów meteorów, które przecinają orbitę ziemską. W tym roku rój szczyt aktywności osiągnie w najdoskonalszych z możliwych warunkach – bezksiężycowej nocy tuż po sierpniowym nowiu.  Największa intensywność zjawiska prognozowana jest na 12–13 sierpnia 2021 roku.  

Stosunkowo niedawno – 800 tysięcy lat temu – wydarzyła się potężna kolizja kosmiczna. Meteoryt, który uderzył wówczas w powierzchnię Ziemi miał około półtora kilometra szerokości, a odłamki i ślady tego zderzenia miały zasięg około 10 procent powierzchni planety, obejmując trzy kontynenty. Dotąd jednak bezskutecznie szukano krateru po wulkanie – aż do teraz. Zdaniem badaczy, jest on ukryty pod polem wulkanicznym w południowowschodnim Laosie.

Archeolodzy, astronomowie i geolodzy razem badają najstarszą znaną nam świątynię – Göbekli Tepe w Turcji. Ostatnie odkrycia pokazują, że było to również obserwatorium astronomiczne i rodzaj kamiennej kroniki. Na jednej z kolumn prawdopodobnie zakodowano ślad obserwacji grupy ruchomych ciał niebieskich i niewyjaśnione „ważne wydarzenie”. Czy jest to dowód na uderzenie meteorytu, które mogło spowodować zlodowacenie rozpoczynające ludzką cywilizację?

Cząsteczki związków siarki, a nie jak dotychczas sądzono pyły utworzyły powłokę, która nie przepuszczając światła słonecznego, doprowadziła do wymierania kredowego i usunięcia gadów mezozoicznych z powierzchni Ziemi.

Przedstawiamy kalendarium najważniejszych wydarzeń astronomicznych, jakie czekają nas w roku 2017

Dłuższe, listopadowe noce zachęcają do prowadzenia obserwacji. Od 10 do 23 listopada na nocnym niebie będzie można podziwiać Leonidy, czyli drobiny materii wyrzuconej z komety 55P/Tempel-Tuttle. Tegoroczne maksimum tego roju meteorów przypada w noc z 17 na 18 listopada. 

Złoża metali szlachetnych Ziemia zawdzięcza bombardowaniu meteorytów, które miało miejsce około 200 milionów po uformowaniu się Ziemi. Potwierdziły to ultraprecyzyjnej analizy najstarszych próbek skalnych, której dokonali naukowcy z Uniwersytetu w Bristolu.

Dla nas, Polaków, najważniejszą i najbardziej świetlaną kobiecą postacią w świecie nauki była, jest i pewnie długo jeszcze pozostanie Maria Skłodowska-Curie. Dzień Kobiet to dobra okazja, by przypomnieć kilka innych przedstawicielek płci pięknej, które odegrały ważną rolę w środowisku naukowym, choć może dzisiaj mało kto o nich pamięta.

Początek i koniec roku to oczywiście czas podsumowania, ale i planowania. Astronomia jest na tyle specyficzną nauką, że nie można zaplanować sobie eksperymentu i powtarzać go wielokrotnie, tu badacz nie ma wpływu na zjawiska, może je tylko obserwować. Te zaś dzielimy na przewidywalne i takie, których przewidzieć się nie da. Co zatem da się przewidzieć (wyliczyć) w roku 2016?

Czasem nazywa się je „łzami świętego Wawrzyńca” (ze względu na bliskość liturgicznego wspomnienie tego męczennika). Są obserwowane od około 2000 lat i w tym roku po raz kolejny ich orbita przecina się z orbitą ziemską. Maksimum jednego z najbardziej regularnych rojów meteorów – perseidów – będzie miało miejsce w nocy z 12 na 13 sierpnia

Nowy minerał w meteorycie został odkryty przez prof. dr. hab. Łukasza Karwowskiego z Katedry Mineralogii, Petrografii i Geochemii Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego