Uniwersytet Śląski w Katowicach

Ze świata nauki

mszyce

  • Owady, które opanowały cały świat

    Mszyce występują niemal wszędzie na Ziemi. Z jednej strony żyją w całkiem dobrze poznanych centrach bioróżnorodności, w Himalajach, Japonii czy basenie Morza Śródziemnego. Z drugiej – wciąż można je spotkać w słabo zbadanych miejscach na mapie świata, takich jak Bhutan – leżący w Azji Południowej kraj prawie w całości porośnięty lasami. Afidolodzy nawiązują więc współpracę z miejscowymi fascynatami, by pozyskać ślad obcej sobie fauny lub sami ruszają w podróż. Z jednej z takich wypraw wrócił kilka miesięcy temu dr Mariusz Kanturski, prof. UŚ z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego , który badał strukturę gatunkową mszyc Kaukazu wybranych stanowisk roślinnych na terenie Gruzji.

  • Arktyczne mszyce

    Są organizmy, które występują wszędzie na Ziemi, a niektóre z nich potrafią nawet przetrwać w przestrzeni kosmicznej, tak jak niesporczaki. Kto z nas mógłby jednak przypuszczać, że na Svalbardzie, w strefie klimatu polarnego, oprócz reniferów, lisów i niedźwiedzi polarnych można przy odrobinie szczęścia spotkać... mszyce? Podobnie jak nasze rodzime gatunki, aby przetrwać, rozmnażają się i żerują na roślinach żywicielskich. Na tym podobieństwa się kończą. Co je wyróżnia? To pytanie zadała sobie prof. dr hab. Karina Wieczorek z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego.

Zobacz także

Czy wiesz że? Prokrastynacja

  • Czym jest prokrastynacja tłumaczy mgr Magdalena Bolek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.

  • Radosław Aksamit
  • Radosław Aksamit

Kogo uratujesz: psa, człowieka czy szympansa?

  • mariola paruzel czachura

    Dr Mariola Paruzel-Czachura, prof. UŚ | fot. Agnieszka Szymala

  • Dylemat wagonika to jeden z najbardziej znanych eksperymentów myślowych na świecie. Wagonik kolejki, który wyrwał się spod kontroli i pędzi po torach, a na jego drodze znajduje się pięciu ludzi przywiązanych do torów; może jednak przestawić zwrotnicę i skierować wagonik na drugi tor, do którego przywiązany jest jeden człowiek. Eksperyment został opracowany przez Philippę Foot w latach 60. XX wieku i sprowadza się do pytania o to, czy można poświęcić życie kilku osób dla uratowania jednej. Co jeśli zmodyfikujemy podstawową wersję tego dylematu moralnego i na torach ułożymy zwierzę i człowieka? Kogo częściej uratują dorośli, a kogo dzieci?

  • Olimpia Orządała
  • Agnieszka Sikora

Wypaleni pandemią

  • Funkcjonowanie w warunkach stresu pandemicznego może powodować rozwój syndromu wypalenia. Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zbadali zjawisko wypalenia związanego z pandemią w Polsce.

  • Olimpia Orządała
  • Olimpia Orządała

Nauka jako obiekt kultu

  • lukach jach

    Dr Łukasz Jach z Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego

    nauka jako obiekt kultu okl

    Książka dr. Łukasza Jacha pt. "Nauka jako obiekt kultu. Wprowadzenie do koncepcji scjentoteizmu"

  • Szacunek do nauki towarzyszył człowiekowi niemal zawsze. XXI wiek znacznie zmodyfikował te relacje, stawiając naukę w roli nieodłącznego towarzysza najbardziej nawet prozaicznych czynności. 

  • Agnieszka Sikora
  • Agnieszka Sikora

Wyobrażenia kontra życie. Psychologiczne badania kobiet w ciąży

  • michalina ilska

    Dr Michalina Ilska | fot. Małgorzata Dymowska

  • Z badań prowadzonych wśród kobiet w ciąży wynika, że ponad 80% doświadcza lęku porodowego o różnym nasileniu. Wiele z nich ze względu na zmiany społeczne musi w osamotnieniu zmierzyć się ze swoją nową rolą. Tymczasem analizy pokazują również, że wyobrażenia na temat macierzyństwa są często nierealistycznie optymistyczne. Z obserwacji naukowców wynika, że Polki oczekują ciąży radosnej, szczęśliwej, pełnej dobrych emocji. Czasami jednak czas oczekiwania na dziecko, porodu i pierwszych miesięcy jego życia jest szczególnie wymagający i trudny. Można się do niego przygotować. Jak? To jedno z ważniejszych pytań, na które odpowiada dr Michalina Ilska, psycholog z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

  • Małgorzata Kłoskowicz
  • Agnieszka Sikora

Zobacz także

Czym jest ego resiliency i jak je zmierzyć?

  • Naukowcy zbadali indywidualną zdolność powracania do równowagi, otwartości na doświadczenie oraz radzenia sobie z przeciwnościami.

  • Olimpia Orządała
  • Olimpia Orządała

Czy wiesz że? Prokrastynacja

  • Czym jest prokrastynacja tłumaczy mgr Magdalena Bolek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.

  • Radosław Aksamit
  • Radosław Aksamit

Zakaz małżeństw rodzinnych jako źródło indywidualizmu zachodniego

  • Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.

  • Ryszard Knapek
  • Ryszard Knapek

Wyobrażenia kontra życie. Psychologiczne badania kobiet w ciąży

  • michalina ilska

    Dr Michalina Ilska | fot. Małgorzata Dymowska

  • Z badań prowadzonych wśród kobiet w ciąży wynika, że ponad 80% doświadcza lęku porodowego o różnym nasileniu. Wiele z nich ze względu na zmiany społeczne musi w osamotnieniu zmierzyć się ze swoją nową rolą. Tymczasem analizy pokazują również, że wyobrażenia na temat macierzyństwa są często nierealistycznie optymistyczne. Z obserwacji naukowców wynika, że Polki oczekują ciąży radosnej, szczęśliwej, pełnej dobrych emocji. Czasami jednak czas oczekiwania na dziecko, porodu i pierwszych miesięcy jego życia jest szczególnie wymagający i trudny. Można się do niego przygotować. Jak? To jedno z ważniejszych pytań, na które odpowiada dr Michalina Ilska, psycholog z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

  • Małgorzata Kłoskowicz
  • Agnieszka Sikora

Czym kierujemy się, podejmując codzienne decyzje?

  • Niektóre nasze codzienne decyzje dotyczą nie tylko nas samych, ale również innych ludzi. Tym, co pomaga nam w podejmowaniu takich decyzji, są moduły umysłowe nazywane fundamentami moralnymi, takie jak troska, sprawiedliwość, lojalność, autorytet i czystość. Czasami jednak ludzie stają przed dylematami moralnymi, w których muszą wybierać między fundamentami.

  • Olimpia Orządała
  • Olimpia Orządała