Ze świata nauki
Narodowe Centrum Badań Jądrowych
-
Advanced LIGO po raz trzeci zarejestrował fale grawitacyjne
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 02 czerwca 2017 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 141O trzeciej już, bezpośredniej detekcji fal grawitacyjnych donosi konsorcjum badawcze skupione wokół eksperymentu Advanced LIGO, w którym uczestniczą także naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Zarejestrowane fale powstały w wyniku zlewania się dwóch czarnych dziur i połączenia się ich w jedną większą wirującą czarną dziurę. Nowo powstała czarna dziura jest oddalona od Ziemi o około 3 miliardy lat świetlnych i ma masę 49 razy większą od masy Słońca.
-
NCBJ koordynuje europejsko-amerykańską współpracę przy rozwoju technologii jądrowych
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: TP 20 lutego 2017 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 142Narodowe Centrum Badań Jądrowych jest koordynatorem prac badawczo-rozwojowych reaktorów wysokotemperaturowych (HTR) prowadzonych w ramach europejsko-amerykańskiej współpracy „GEMINI+”. To jeden z pięciu zwycięskich projektów instytutu ze Świerka w najnowszym konkursie EURATOM.
-
Największa trójwymiarowa mapa Wszechświata sprzed 7 mld lat
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 20 grudnia 2016 Aktualizacja: 26 marca 2025 Wyświetlenia: 157Międzynarodowy zespół astronomów VIPERS, w którego skład wchodzą polscy naukowcy, zaprezentował w połowie grudnia 2016 roku największą trójwymiarową mapę Wszechświata sprzed 7 mld lat.
-
Rozpoczęto proces uruchamiania lasera na swobodnych elektronach
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 10 października 2016 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 1526 października 2016 roku w ośrodku badawczym DESY w Hamburgu rozpoczęto proces uruchamiania lasera na swobodnych elektronach European-XFEL. W budowie tej najnowszej wielkiej instalacji badawczej w Europie (projekt o wartości 1,2 mld euro) brali udział Polacy. Prace trzech grup badawczych z Krakowa, Wrocławia i Warszawy koordynowało Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ).
-
Polacy w badaniach kosmicznych wybuchów
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 16 września 2016 Aktualizacja: 11 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 148Aparatura opracowana i wyprodukowana przez naukowców i inżynierów z Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) przyczyni się do bliższego poznania natury jednych z najpotężniejszych wybuchów we Wszechświecie.
-
NCBJ planuje budowę badawczego reaktora nowej generacji
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: TP 30 maja 2016 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 144Naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) rozważają budowę nowego reaktora w Świerku. Podpisany list intencyjny pomiędzy brytyjskim konsorcjum U-Battery a NCBJ otwiera drogę do powstania pierwszego w Polsce badawczego reaktora wysokotemperaturowego (HTGR). Umowa jest jednym z owoców dwudniowej wizyty przedstawicieli Ministerstwa Energii w Wielkiej Brytanii
-
MARIA ratuje zdrowie milionów
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 08 lutego 2016 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 139Reaktor jądrowy MARIA pomógł już ponad 75,5 mln osób. Z napromienianych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) tarcz uranowych uzyskuje się molibden-99. Polska zapewnia blisko 20% światowego zapotrzebowania na ten izotop, niezbędny w medycynie nuklearnej ratującej ludzkie życie.
-
60. rocznica powstania Instytutu Badań Jądrowych
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 27 maja 2015 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 1414 czerwca 1955 roku powołano Instytut Badań Jądrowych na mocy uchwały Prezydium Rady Ministrów PRL
-
Urodziny reaktora MARIA
15 grudnia 2014 Aktualizacja: 11 lutego 2025 Wyświetlenia: 4417 grudnia 2014 roku swoje 40. urodziny obchodzi MARIA, reaktor badawczy, który znajduje się w Świerku pod Otwockiem Budowę reaktora MARIA rozpoczęto w czerwcu 1970 roku, a uruchomiono go w grudniu 1974. Swoje imię zawdzięcza polskiej noblistce Marii Skłodowskiej-Curie. Moc termiczna tego urządzenia to 30 MW. To reaktor badawczy, nie służy do produkcji energii elektrycznej. Produkowane są w nim m.in. preparaty promieniotwórcze (m.in. stosowane w medycynie). Poza tym m.in. służy do celów szkoleniowych i badań fizycznych. Z okazji jubileuszu Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) organizuje konkurs na życzenia dla reaktora. Na zwycięzców, oprócz nagród rzeczowych, czeka możliwość zwiedzenia MARII. Aby wziąć udział w konkursie, należy złożyć facebookowym profilu NCBJ złożyć życzenia reaktorowi MARIA.
Zobacz także
Nowe konstrukcje polimerowe do budowy ogniw słonecznych
Prof. dr hab. inż. Ewa Schab-Balcerzak oraz dr inż. Marcin Libera prezentują reaktor plazmowy wykorzystywany do przygotowania warstw nieorganicznych i polimerowych przy zastosowaniu wyładowania jarzeniowego. Fot. Uniwersytet Śląski
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego we współpracy ze specjalistami z Politechniki Śląskiej opracowują nowe konstrukcje polimerowe, które w przyszłości będą mogły być wykorzystywane do budowy nowej generacji ogniw fotowoltaicznych.
- Małgorzata Kłoskowicz
- AS
Do czego przydatne mogą być pochodne antracenu?
Badacze z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach opracowali nowe rozwiązanie przydatne w budowaniu warstw aktywnych w organicznych diodach elektroluminescencyjnych (OLEDs).
- Małgorzata Kłoskowicz
- Olimpia Orządała
Superkomputer JUPITER bije kolejne rekordy
We wrześniu 2025 roku w niemieckim ośrodku badawczym w Jülich uruchomiono superkomputer, który jeszcze do niedawna mógłby być jedynie bohaterem filmu lub literatury science-fiction. Od tego momentu JUPITER zadziwia nas swoimi możliwościami i łamaniem kolejnych granic. To pierwszy europejski superkomputer o mocy eksaskalowej – co oznacza, że jest zdolny wykonywać co najmniej jeden kwintylion operacji na sekundę. Dzięki temu uplasował się na czwartym miejscu w rankingu najszybszych superkomputerów na świecie
- Agnieszka Sikora
- SK
Patent, który pozwoli chronić cenne okazy owadów
– Naukowcy związani z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach zaprojektowali specjalny uchwyt do montażu w skaningowym mikroskopie elektronowym (SEM). Dzięki opatentowanemu rozwiązaniu mogą badać interesujące ich owady bez ryzyka uszkodzenia drobnych, zasuszonych ciał. Jest to szczególnie ważne z perspektywy okazów unikatowych, takich, które są jedynymi przedstawicielami znanych badaczom gatunków. O wynalazku chroniącym między innymi owadzie czułki i odnóża opowiada dr Artur Taszakowski z Wydziału Nauk Przyrodniczych, współautor projektu.
- Małgorzata Kłoskowicz
- AS
Badania nad sztuczną inteligencją
Dr hab. prof. UŚ Urszula Boryczka zajmuje się szukaniem efektywnych algorytmów rozwiązujących zadania optymalizacyjne. Jest autorką wielu publikacji poświęconych sztucznej inteligencji. Fot. Małgorzata Kłoskowicz
Dr hab. prof. UŚ Urszula Boryczka z Instytutu Informatyki Uniwersytetu Śląskiego od wielu prowadzi badania nad sztuczną inteligencją. Algorytmy przybliżone, stochastyczne, czyli losowe, którymi zajmuje się, bazują na przekonaniu, iż natura wie lepiej, jak poradzić sobie z trudnym problemem
- redaktor