Ze świata nauki

Badania zębów neandertalczyków i żyjących w tym samym czasie i terenach Homo sapiens pozwoliły naukowcom z Uniwersytetu w Tybindze ustalić poziom i okresy, w których dzieci tych dwóch gatunków podlegały największym trudnościom – stresowi, niedożywieniu, chorobom. Wygląda na to, że neandertalczycy radzili sobie z tym gorzej.

Badacze z Uniwersytetu w Tybindze przedstawili nowe dowody na wysoki poziom rozwoju kultury i zdolności umysłowe neandertalczyków. Na stanowisku archeologicznym La Moustier odkryli ślady narzędzi łączonych za pomocą złożonego spoiwa, którego skuteczność naukowcy potwierdzili eksperymentalnie. 

Neandertalczycy żyjący ponad 100 tysięcy lat temu na terenie dzisiejszych Niemiec potrafili wytwarzać smołę za pomocą wyrafinowanych technik, które wymagały przemyślanego i zaplanowanego procesu. Drzewo schowane pod ziemią, z odciętym dopływem tlenu, stopniowo i powoli wytwarza smołę bardzo dobrej jakości.

Uznaje się, że wyginięcie neandertalczyków w Europie związane jest z wypieraniem ich przez Homo sapiens. Zdarzać się jednak mogło, że poszczególne populacje znikały niezależnie od kontaktu z naszymi przodkami. Dowody na to odkryli badacze z Muzeum Archeologicznego w Bilbao w Hiszpanii. 

Naukowcy odkryli kolejny dowód na to, że neandertalczycy mieli zmysł artystyczny i otaczali się przedmiotami, które miały większą wartość, niż tylko użytkowa. Kość jelenia sprzed 51 tysięcy lat, znaleziona w jaskini w północnych Niemczech, nosi ślady bardzo precyzyjnego, wyszukanego zdobienia. Świadczy ona o rozbudowanej wyobraźni koncepcyjnej u naszych prakuzynów.

Czy Neandertalczyk, najbliższy krewny współczesnego człowieka, potrafił mówić i rozumiał przedstawicieli Homo sapiens? Wiele wskazuje na to, że tak. Najnowsze badania międzynarodowego, interdyscyplinarnego zespołu dowodzą, że jego narządy mowy i słuchu były do tego przygotowane.

Dzięki badaniu ogromnego drzewa kauri sprzed 42 tysięcy lat naukowcy ustalili, że miało wtedy miejsce przebiegunowanie Ziemi – przez kilkaset lat bieguny Ziemi były ruchome i osłabione, a na pewien czas nawet zamieniły się miejscami. Analizując działanie promieniowania kosmicznego badacze uważają, że to zjawisko mogło krótkotrwale wpłynąć na zmianę klimatu, a w rezultacie m.in. przyczynić się do zniknięcia neandertalczyków z Europy.

W bułgarskiej jaskini Baczo Kiro znaleziono najstarsze w Europie ślady Homo sapiens. Na podstawie analizy znalezionych kamiennych narzędzi, pozostałości upolowanych zwierząt, przetworzonych kości i ozdób ich wiek udało się ustalić na 45 tysięcy lat. Odkrycie z tego czasu oznacza, że nasi przodkowie przybyli do Europy wcześniej, niż dotąd uważano. Badanie kamiennych narzędzi pokazuje, że mieszkańców Baczo Kiro wiele łączyło z ludźmi zamieszkującymi odległe części Azji.

Ryby i owoce morza stanowiły podstawę pożywienia neandertalczyków, którzy zamieszkiwali jaskinię Figueira Brava, znajdującą się na portugalskim wybrzeżu oceanicznym. To odkrycie, opisane właśnie w czasopiśmie „Science”, oznacza że rybołówstwo i morskie zbieractwo było techniką dobrze znaną neandertalczykom żyjącym w Europie około 100 tysięcy lat temu. Jak dotąd uważano, że morskie ryby jadał tylko Homo sapiens i jedna z teorii wiąże z tym nawet przyspieszony rozwój jego mózgu.

Antropolodzy z Instytutu Maxa Plancka odnaleźli w Denisowej Jaskini na Syberii szczątki 13-letniej dziewczyny sprzed 50 tysięcy lat. Jak się okazało, jej matka była neandertalczykiem, a ojciec denisowianinem. Od dawna wiedzieliśmy, że różne gatunki praczłowieka krzyżowały się ze sobą, ale to pierwszy bezpośredni dowód takiego krzyżowania.

Dzięki zaawansowanej technologii i multidyscyplinarnemu nastawieniu badawczemu udało się zrewidować dotychczasowe teorie na temat tego, jak i kiedy człowiek opuścił Afrykę i kogo w wędrówkach po świecie spotkał na swojej drodze. W świetle nowych badań panująca dotąd teoria o jednorazowym wyjściu Homo sapiens z Afryki nie jest już przekonująca.

Ludzie pochodzenia kaukaskiego – wielu współczesnych Europejczyków – mają w swoim genotypie niewielki ślad DNA neandertalczyka. Dotychczasowe badania dowodziły już, że te pozostałości mogą mieć pewien wpływ na zdrowie człowieka, ale najnowsze badania pokazują, że to oddziaływanie może być znacznie szersze niż przypuszczano i dotyczy na przykład łatwości popadania w nałogi nikotynowe.

W ostatnim czasie (kwiecień 2017) opublikowano interesujące badania na temat gatunku człowieka kopalnianego nazwanego Homo nalendi, odkrytego w 2013 roku w Afryce południowej. Analiza jego czaszki pokazała, że miał niewielki, ale bardzo dobrze rozwinięty mózg. Od dawna wiemy, że Homo sapiens nie był jedynym ludzkim gatunkiem, a ewolucja człowieka nie przebiegała jedną prostą linią. Oto przegląd kilku najważniejszych gatunków człowieka.

Nadwrażliwości zębów na ciepło czy zimno i wynikający z niej ból to dolegliwość na pewno bardzo nieprzyjemna i jednocześnie bardzo powszechna. Ale tak właściwie to dlaczego pod wpływem na przykład gorącego napoju zęby potrafią aż tak nas rozboleć?

Wykorzystując kilka różnych metod analizy DNA, międzynarodowy zespół badawczy, którego pracami kierował dr Adam Siepel, genetyk z Cold Spring Harbor Laboratory w Laurel Hollow w stanie Nowy Jork, znalazł dowód na to, że do krzyżowania się neandertalczyków i przodków współczesnego człowieka doszło dziesiątki tysięcy lat wcześniej niż dotychczas sądzono

Ludzkość może podziękować swoim neandertalskim przodkom za geny zwalczające choroby, ale „zawdzięcza” im także skłonności alergiczne – twierdzą naukowcy.