Ze świata nauki

Grupa włoskich badaczy przeprowadziła eksperyment, z którego wynika, że strzelczyk indyjski, słodkowodna ryba znana z tego, że poluje na owady plując na nie, potrafi bezbłędnie rozróżnić między niewielkimi liczbowo grupami kropek i wybrać zawszę tę, przy której ma się spodziewać nagrody.

Nasz mózg posiada niezwykłą umiejętność selekcjonowania tego, co słyszy. W tłumie ludzi i pośród wielu rozmów potrafimy wyłączyć szum i skupić się na tylko jednej wypowiedzi. Jak udało się ustalić, proces polega na tym, że tylko wybrane dźwięki przetwarzamy na głoski (fonemy, jak mówią neuronaukowcy), czyli jednostki mowy, z których budowane są wyrazy. W ten sposób wyselekcjonowane dźwięki zmieniamy w słowa, podczas gdy reszta pozostaje tylko dźwiękowym tłem.

Rusza właśnie Tydzień Mózgu – coroczna okazja, żeby podsumować i rozszerzyć naszą wiedzę na temat tego niezwykłego organu, którego wcale nie używamy jedynie w 10 procentach. O jego znaczeniu mówią inne procenty: chociaż stanowi nie więcej niż 2 procent masy naszego ciała, to jego dotlenienie zużywa około 20 procent naszej energii. Chcecie wiedzieć więcej? Zapraszamy na Tydzień Mózgu!

Ludzki nos potrafi rozróżnić bilion różnych zapachów. Ta niezwykła sprawność możliwa jest dzięki 10 milionom komórek nerwowych znajdujących się w nosie i ponad 400 genom powiązanych z powonieniem. Naukowcy z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku opublikowali właśnie w „Nature” wyniki badań, które pokazują, w jaki sposób neurony i geny pracują na ten efekt.

Komputery oparte na technologii SpiNNaker, naśladujące działanie sieci neuronowej ludzkiego mózgu, dają rezultaty zbliżone do najlepszych symulacji przeprowadzanych przez superkomputery, pomimo znacznie mniejszych nakładów finansowych i energetycznych. W testach skuteczności, szybkości i zużycia energii uzyskuje wyniki, które pokazują, że SpiNNaker może być odpowiedzią na ograniczenia i kosztowność konwencjonalnych superkomputerów w badaniu działania ludzkiego mózgu.

Od 12 do 16 marca 2018 roku w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej w Katowicach będzie można posłuchać wykładów zorganizowanych w ramach Światowego Tygodnia Mózgu, w którego obchody Uniwersytet Śląski włącza się już po raz dziewiąty.

Muzyka bez wątpienia ma duży wpływ na rozwój naszego mózgu. Niektórzy twierdzą, że u zarania człowieczeństwa muzyka miała większe znaczenie niż język. Teraz badacze z Instytutu Maxa Plancka przyglądają się różnicom w pracy mózgu różnych muzyków. Jak się okazuje, po dwóch przeciwnych stronach stoją użytkownicy tego samego instrumentu – pianina – grający jazz i grający muzykę klasyczną.

Naukowcy z Columbia University dowodzą, że anoreksja nie jest wyłącznie zaburzeniem psychicznym – ma też uwarunkowania biologiczne i prowadzi do zmian w strukturze mózgu. Przy okazji badania nad tym wyjątkowo niebezpiecznym zaburzeniem żywienia pozwalają lepiej przyjrzeć się temu, jak w ogóle podejmujemy nasze decyzje żywieniowe.

Dla większości ludzi zrozumienie świata w czterech wymiarach wymaga poważnej gimnastyki umysłu. Tymczasem najnowsze badania wykorzystujące topologię algebraiczną odkrywają struktury w mózgu, które sięgają nawet do siódmego wymiaru