Ze świata nauki
prehistoria
-
Ślady schorzeń i urazów sprzed 245 milionów lat dają wgląd w życie w prehistorycznym morzu
Autor: dr Dawid Surmik Opublikował: Olimpia Orządała 09 stycznia 2023 Aktualizacja: 27 marca 2025 Wyświetlenia: 62Naukowcy z Polski, Niemiec i USA zbadali nietypowo wyglądające kości gadów morskich ze stanowiska badawczego zlokalizowanego niedaleko miasta Winterswijk w Holandii.
-
Złośliwy nowotwór sprzed 210 milionów lat w kości prehistorycznego płaza
Autor: dr Dawid Surmik Opublikował: Olimpia Orządała 22 grudnia 2022 Aktualizacja: 27 marca 2025 Wyświetlenia: 61Ślady schorzeń sporadycznie odnajdywane na kościach prehistorycznych zwierząt dają wgląd w to, z jakimi problemami zdrowotnymi borykali się pradawni mieszkańcy naszej planety. Jednocześnie ślady te dostarczają dowodów na starożytny rodowód niektórych chorób, niekiedy liczący sobie setki milionów lat.
-
Wymieranie i wypieranie neandertalczyka
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 30 marca 2022 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 146Uznaje się, że wyginięcie neandertalczyków w Europie związane jest z wypieraniem ich przez Homo sapiens. Zdarzać się jednak mogło, że poszczególne populacje znikały niezależnie od kontaktu z naszymi przodkami. Dowody na to odkryli badacze z Muzeum Archeologicznego w Bilbao w Hiszpanii.
-
Mumie z Chile wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 30 lipca 2021 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 146Mumie z Chinchorro, czyli najstarsze znane nam zmumifikowane ludzie szczątki, zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Społeczność zbieracko-łowiecka zamieszkała w Peru i Chile stosowała techniki mumifikacji już około 7 tysięcy lat temu, a więc wcześniej niż nawet najstarsze znane egipskie mumie.
-
Nowe dowody na artystyczne zdolności neandertalczyków
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 09 lipca 2021 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 133Naukowcy odkryli kolejny dowód na to, że neandertalczycy mieli zmysł artystyczny i otaczali się przedmiotami, które miały większą wartość, niż tylko użytkowa. Kość jelenia sprzed 51 tysięcy lat, znaleziona w jaskini w północnych Niemczech, nosi ślady bardzo precyzyjnego, wyszukanego zdobienia. Świadczy ona o rozbudowanej wyobraźni koncepcyjnej u naszych prakuzynów.
-
Skorupy strusich jaj odkrywają przeszłość Homo sapiens
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 30 kwietnia 2021 Aktualizacja: 03 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 159Współcześni archeolodzy poprzez grzebanie w śmiechach naszych przodków uczą się bardzo wiele. Wśród wykopalisk doszukują się liczby dawnych społeczności, śladów ich diety oraz tego, jak zmieniało się otoczenie przyrodnicze.
-
Poznajcie Scotty’ego – nowego mistrza świata wagi superciężkiej wśród tyranozaurów
Opublikował: TP 26 marca 2019 Aktualizacja: 07 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 152Aktualnym posiadaczem mistrzowskiego pasa (czyli rekordowej wagi) jest, jak wskazują najnowsze badania, niejaki Scotty – oficjalne ważenie wykazało 8 870 kilogramów.
-
Akustyka prehistorycznych jaskiń
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 27 lutego 2018 Aktualizacja: 04 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 151Co chcieli nam powiedzieć pierwsi artyści gatunku ludzkiego? Naukowcy z MIT, poszukując odpowiedzi na to pytanie, odkryli, że malowidła jaskiniowe powstawały w precyzyjnie ustalonych miejscach – głęboko, w miejsach niedostępnych i charakteryzujących się bardzo atrakcyjną akustyką.
-
Mrówka z piekła rodem
26 września 2017 Aktualizacja: 11 lutego 2025 Wyświetlenia: 56Prehistoryczna mrówka, potocznie nazwana „mrówką z piekła” (ang. hell ant) zasłużyła sobie na swój demoniczny przydomek śmiercionośnym, zbrojonym w metal, aparatem gębowym. Okazy nieznanego gatunku sprzed stu milionów lat odnaleziono właśnie w bursztynie z Mjanmy (dawnej Birmy). „Mrówki z piekła” należą do wymarłego lineażu z okresu kredy. Ich wyróżniającą cechą były ostrza skierowane do góry, dające niesamowity, pobudzający wyobraźnię wygląd. Żaden z żyjących dziś gatunków nie ma podobnej anatomii głowy, chociaż włosy wokół otworu gębowego piekielnej mrówki przypominają ułożeniem włosy u współczesnej mrówki z rodzaju Odontomachus, które służą jako czujniki podpowiadające, kiedy należy zamknąć szczękę. To prowadzi do podejrzenia, że część ustna wymarłego gatunku działała podobnie. -
Jak przodkowie koni palce potracili
Opublikował: TP 30 sierpnia 2017 Aktualizacja: 07 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 143Konie bez problemu mogą przeskakiwać wysokie przeszkody, galopować z prędkością sięgającą 70 km/h oraz uciągnąć blisko tonę – a wszystko to z jednych dużym palcem u nogi. Najnowsze badania pomagają wyjaśnić, dlaczego, choć przodkowie koni mieli nawet do czterech palców, to właśnie jeden palec tak znacząco zwiększył końską siłę i szybkość.
-
Odkryto skamieniałości pierwszych latających ssaków
30 sierpnia 2017 Aktualizacja: 11 lutego 2025 Wyświetlenia: 58Liczące 160 milionów lat dwie skamieniałości ssaków dowodzą, że przodkowie tej gromady żyjący w jurze ewolucyjnie posiedli umiejętność szybowania i żyli na drzewach. Maiopatagium furculiferum i Vilevolodon diplomylos wyposażeni w długie kończyny z długimi palcami oraz w przypominającą skrzydło błonę, która umożliwiała szybowanie z jednego drzewa na drugie, to najstarsi znani „szybownicy” w długiej historii ssaków. Nowe znaleziska sugerują, że praprzodkowie ssaków zaadaptowali się ewolucyjnie do latającego trybu życia 100 milionów lat wcześniej niż pierwsze ze współcześnie żyjących ssaków-lotników. -
Człowiek prehistoryczny - fakty i zagadki
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 29 maja 2017 Aktualizacja: 08 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 58W ostatnim czasie (kwiecień 2017) opublikowano interesujące badania na temat gatunku człowieka kopalnianego nazwanego Homo nalendi, odkrytego w 2013 roku w Afryce południowej. Analiza jego czaszki pokazała, że miał niewielki, ale bardzo dobrze rozwinięty mózg. Od dawna wiemy, że Homo sapiens nie był jedynym ludzkim gatunkiem, a ewolucja człowieka nie przebiegała jedną prostą linią. Oto przegląd kilku najważniejszych gatunków człowieka.
-
Zidentyfikowano ważne ogniwo w ewolucji dinozaurów
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: TP 19 kwietnia 2017 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 58Ptaki, dinozaury, krokodyle – wszystkie te grupy zwierząt miały wspólnych przodków, potem jednak nastąpił proces różnicowania i oddzielania się od jednej linii rozwojowej. Szczegóły tego procesu stanowiły dla paleontologów sporą zagadkę, głównie ze względu na bardzo małą ilość skamielin wczesnych dinozaurów. Sytuacja ta powinna się zmienić po odkryciu Teleocratera rhadinusa. W jego znalezienie zaangażowany był także polski naukowiec.
-
Ziemię czekają niespotykane dotąd zmiany klimatyczne
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 14 kwietnia 2017 Aktualizacja: 28 marca 2025 Wyświetlenia: 151W ciągu następnych 100–200 lat stężenie dwutlenku węgla w ziemskiej atmosferze osiągnie poziom niespotykany od 200 milionów lat, czyli od okresu triasu. Ponadto, zanim nastanie XXIII wiek, klimat będzie najcieplejszy od 420 milionów lat.
-
Ludność autochtoniczna Ameryki Północnej wykazuje ciągłość genetyczną od 10 tys. lat
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 12 kwietnia 2017 Aktualizacja: 08 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 138Autochtoniczne grupy żyjące dzisiaj na południu Alaski oraz na wybrzeżu Kolumbii Brytyjskiej są potomkami ludzi, którzy przed 10 tysiącami lat jako pierwsi zasiedlali Amerykę Północną – wynika z analiz DNA pobranego ze szczątek prehistorycznych szkieletów.
-
Brexit? Odbył się już dawno!
Opublikował: TP 10 kwietnia 2017 Aktualizacja: 07 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 154Od czerwca 2016 roku Europa przygotowuje się do Brexitu politycznego i ekonomicznego. Brexit geograficzny dokonał się już wiele tysięcy lat temu. A spowodowały go potężne lodowe wodospady.
-
Odkryto gigantyczny odcisk stopy dinozaura
Opublikował: TP 31 marca 2017 Aktualizacja: 07 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 160Niedaleko plaży Broome na Półwyspie Dampier w Australii Zachodniej na dystansie 25 kilometrów rozciąga się prawdziwy prehistoryczny skarb – rejon Walmadany to tysiące odcisków stóp dinozaurów liczących ok. 130 milionów lat i dostępnych tylko podczas odpływu.
-
Odkryto najstarsze skamieniałości form życia
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 03 marca 2017 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 159Pozostałości mikroorganizmów liczące sobie co najmniej 3,77 miliarda lat odkrył międzynarodowy zespół badawczy pod kierunkiem naukowców z University College of London. To jedna z absolutnie najstarszych form życia na Ziemi.
-
Przedwczoraj Pangea, pojutrze Amazja – rzecz o tektonice i superkontynentach
Opublikował: TP 03 lutego 2017 Aktualizacja: 07 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 126Każdy, kto interesował się w jakimś okresie swojego życia dinozaurami, zna zapewne nazwę „Pangea”. To jeden z kilku superkontynentów, które istniały w dziejach Ziemi. Próba rekonstrukcji superkontynentów zarówno minionych, jak i tych przyszłych znajduje się w sferze zainteresowań wielu badaczy. Nie da się jednak mówić o ich tworzeniu się i rozpadaniu bez przybliżenia teorii tłumaczących wędrówkę kontynentów.
-
Kolejna hipoteza przebiegu wymierania kredowego: winne związki siarki
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: TP 20 stycznia 2017 Aktualizacja: 26 marca 2025 Wyświetlenia: 149Cząsteczki związków siarki, a nie jak dotychczas sądzono pyły utworzyły powłokę, która nie przepuszczając światła słonecznego, doprowadziła do wymierania kredowego i usunięcia gadów mezozoicznych z powierzchni Ziemi.
Strona 1 z 2
Zobacz także
Jak szybko i tanio wyprodukować elektroniczną skórę

Published in: Pedro Alhais Lopes; Hugo Paisana; Anibal T. De Almeida; Carmel Majidi; Mahmoud Tavakoli; ACS Appl. Mater. Interfaces 10, 38760-38768. DOI: 10.1021/acsami.8b13257. Copyright © 2018 American Chemical Society
Ludzka skóra jest wyposażona w czułe komórki nerwowe, które wyczuwają ciśnienie, temperaturę i inne wrażenia, które umożliwiają bezpośrednią interakcję z otaczającym nas środowiskiem. Portugalscy naukowcy donoszą, że udało im się zaprojektować ultra cienką, rozciągliwą sztuczną skórę, która realizuje wiele właściwości naturalnej skóry, a przy tym metoda jej aplikacji jest niezwykle prosta i mało kosztowna.
- RK
Seminarium „Paliwa dla nowych technologii”
W czwartek 15 marca 2018 roku na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu (ul. Będzińska 60, sala 123) odbędzie się seminarium pn. „Paliwa dla nowych technologii” kierowane do osób zainteresowanych badaniami biomasy, w szczególności pelletu drzewnego. Wydarzenie jest częścią kampanii antysmogowej pn. „Silesia pod błękitnym niebem”, w którą zaangażowani są pracownicy naukowi i doktoranci WNoZ.
- TP
Przyjazna dla środowiska ceramika dla przemysłu elektronicznego
Istnieją takie materiały, które w wyniku mechanicznego odkształcania mogą na swojej powierzchni generować ładunki elektryczne. Ceramiki piezoelektryczne, bo o nich mowa, stają się dzięki temu ciekawymi produktami dla przemysłu elektronicznego i elektrotechnicznego.
- Małgorzata Kłoskowicz
- Olimpia Orządała
Hyper-Kamiokande – detektor, który zajrzy w początki Wszechświata
Pod koniec lipca 2025 roku w Japonii (pod szczytem Nijuugo w prefekturze Gifu) zakończono prace przy drążeniu olbrzymiej groty, w której zostanie zainstalowany największy na świecie detektor neutrin – Hyper-Kamiokande (Hyper-K). Ultraduży wodny detektor promieniowania Czerenkowa nowej generacji ma być następcą Super-Kamiokande, znajdującego się w kopalni niedaleko miejscowości Kamioka w Japonii.
- Agnieszka Sikora
- SK
Kilogram oficjalnie wchodzi w epokę kwantową
Organizatorzy 26. Generalnej Konferencji Miar poinformowali w komunikacie prasowym o tym, że na konferencji, która odbędzie się od 13 do 16 listopada tego roku, zamierzają zmienić definicję kilograma. Odwołanie do platynowo-irydowego walca zdeponowanego w Sèvres pod Paryżem zostanie zastąpione przez definicję opartą na stałej Plancka.
- RK
