Uniwersytet Śląski w Katowicach

Ze świata nauki

świadomość

  • Badania nad efektem „aha!” rzuciły nowe światło na biologię świadomości

    Naukowcy z Uniwersytetu Columbia zidentyfikowali na poziomie neuronowym efekt „aha!”–  zjawisko, w którym nagle pojawia się w naszym umyśle informacja, rozwiązanie albo odpowiedź na pytanie, nad którym wcześniej się trudziliśmy. Badania o kolejny krok przybliżają neuronaukę do zrozumienia biologicznych podstaw ludzkiej świadomości. Efekt „aha!” lub – wedle terminologii psychologii poznawczej – iluminacja to zjawisko dobrze znane każdemu z nas, polegające na tym, że w pewnym momencie do naszej świadomości dociera rozwiązanie problemu, nad którym wcześniej pracowaliśmy. Towarzyszy temu niezwykle przyjemne i satysfakcjonujące uczucie – przekonanie o własnej przemyślności, czy nawet genialności.

Zobacz także

Dlaczego robimy jedno, myślimy drugie, a czujemy trzecie?

  • mariola paruzel czachura1

    dr Mariola Paruzel-Czachura, foto: Agnieszka Szymala/UŚ

  • Proces edukacji, także w naszym kraju, opiera się na przekonaniu, że najważniejsze jest rozwijanie inteligencji i pogłębianie wiedzy. Żyjemy w społeczeństwie ludzi inteligentnych i coraz lepiej wykształconych, którzy jednocześnie dopuszczają się wielu nieetycznych zachowań. Być może jest to efekt systemu edukacji opartego na przekazywaniu wiedzy i rozwijaniu procesów poznawczych. Wydaje się, że zapomniano o drugiej, równie, a może nawet bardziej istotnej kwestii, jaką jest moralność.

  • Małgorzata Kłoskowicz
  • Ryszard Knapek

Zakaz małżeństw rodzinnych jako źródło indywidualizmu zachodniego

  • Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.

  • Ryszard Knapek
  • Ryszard Knapek

Kogo uratujesz: psa, człowieka czy szympansa?

  • mariola paruzel czachura

    Dr Mariola Paruzel-Czachura, prof. UŚ | fot. Agnieszka Szymala

  • Dylemat wagonika to jeden z najbardziej znanych eksperymentów myślowych na świecie. Wagonik kolejki, który wyrwał się spod kontroli i pędzi po torach, a na jego drodze znajduje się pięciu ludzi przywiązanych do torów; może jednak przestawić zwrotnicę i skierować wagonik na drugi tor, do którego przywiązany jest jeden człowiek. Eksperyment został opracowany przez Philippę Foot w latach 60. XX wieku i sprowadza się do pytania o to, czy można poświęcić życie kilku osób dla uratowania jednej. Co jeśli zmodyfikujemy podstawową wersję tego dylematu moralnego i na torach ułożymy zwierzę i człowieka? Kogo częściej uratują dorośli, a kogo dzieci?

  • Olimpia Orządała
  • Agnieszka Sikora

Światowy Tydzień Mózgu 2018

  • Od 12 do 16 marca 2018 roku w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej w Katowicach będzie można posłuchać wykładów zorganizowanych w ramach Światowego Tygodnia Mózgu, w którego obchody Uniwersytet Śląski włącza się już po raz dziewiąty.

  • Tomasz Płosa
  • Tomasz Płosa

Wyobrażenia kontra życie. Psychologiczne badania kobiet w ciąży

  • michalina ilska

    Dr Michalina Ilska | fot. Małgorzata Dymowska

  • Z badań prowadzonych wśród kobiet w ciąży wynika, że ponad 80% doświadcza lęku porodowego o różnym nasileniu. Wiele z nich ze względu na zmiany społeczne musi w osamotnieniu zmierzyć się ze swoją nową rolą. Tymczasem analizy pokazują również, że wyobrażenia na temat macierzyństwa są często nierealistycznie optymistyczne. Z obserwacji naukowców wynika, że Polki oczekują ciąży radosnej, szczęśliwej, pełnej dobrych emocji. Czasami jednak czas oczekiwania na dziecko, porodu i pierwszych miesięcy jego życia jest szczególnie wymagający i trudny. Można się do niego przygotować. Jak? To jedno z ważniejszych pytań, na które odpowiada dr Michalina Ilska, psycholog z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

  • Małgorzata Kłoskowicz
  • Agnieszka Sikora

Zobacz także

Kogo uratujesz: psa, człowieka czy szympansa?

  • mariola paruzel czachura

    Dr Mariola Paruzel-Czachura, prof. UŚ | fot. Agnieszka Szymala

  • Dylemat wagonika to jeden z najbardziej znanych eksperymentów myślowych na świecie. Wagonik kolejki, który wyrwał się spod kontroli i pędzi po torach, a na jego drodze znajduje się pięciu ludzi przywiązanych do torów; może jednak przestawić zwrotnicę i skierować wagonik na drugi tor, do którego przywiązany jest jeden człowiek. Eksperyment został opracowany przez Philippę Foot w latach 60. XX wieku i sprowadza się do pytania o to, czy można poświęcić życie kilku osób dla uratowania jednej. Co jeśli zmodyfikujemy podstawową wersję tego dylematu moralnego i na torach ułożymy zwierzę i człowieka? Kogo częściej uratują dorośli, a kogo dzieci?

  • Olimpia Orządała
  • Agnieszka Sikora

Wypaleni pandemią

  • Funkcjonowanie w warunkach stresu pandemicznego może powodować rozwój syndromu wypalenia. Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zbadali zjawisko wypalenia związanego z pandemią w Polsce.

  • Olimpia Orządała
  • Olimpia Orządała

Dlaczego robimy jedno, myślimy drugie, a czujemy trzecie?

  • mariola paruzel czachura1

    dr Mariola Paruzel-Czachura, foto: Agnieszka Szymala/UŚ

  • Proces edukacji, także w naszym kraju, opiera się na przekonaniu, że najważniejsze jest rozwijanie inteligencji i pogłębianie wiedzy. Żyjemy w społeczeństwie ludzi inteligentnych i coraz lepiej wykształconych, którzy jednocześnie dopuszczają się wielu nieetycznych zachowań. Być może jest to efekt systemu edukacji opartego na przekazywaniu wiedzy i rozwijaniu procesów poznawczych. Wydaje się, że zapomniano o drugiej, równie, a może nawet bardziej istotnej kwestii, jaką jest moralność.

  • Małgorzata Kłoskowicz
  • Ryszard Knapek

Zakaz małżeństw rodzinnych jako źródło indywidualizmu zachodniego

  • Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.

  • Ryszard Knapek
  • Ryszard Knapek

Wszyscy kłamiemy

  • maciej bozek

    Dr Maciej Bożek. Fot. Tomasz Płosa

  • Dr Maciej Bożek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zajmuje się psychologią kłamstwa.

  • Maria Sztuka
  • Agnieszka Sikora