Ze świata nauki
życie
-
Wirusy utrzymują nas i planetę przy życiu
Autor: Piotr Skubała Opublikował: Agnieszka Sikora 19 lipca 2022 Aktualizacja: 28 marca 2025 Wyświetlenia: 68Wirusy kojarzą nam się zdecydowanie negatywnie. O ich chorobotwórczej roli uczymy się w szkole. W całej historii ludzkości wirusy spowodowały śmierć niezliczonych ofiar, czasem powodując eliminację znacznej części światowej populacji. Na przykład ospa prawdziwa była znana ludzkości od tysięcy lat, powodowała epidemie i liczne zgony. Tylko w XX wieku wirus wywołujący tę chorobę spowodował śmierć 200 milionów osób. Pojawienie się wirusa SARS-CoV-2 tylko wzmocniło to przekonanie.
-
Ludzkie życie może trwać nawet 150 lat
Opublikował: Ryszard Knapek 29 maja 2021 Aktualizacja: 28 marca 2025 Wyświetlenia: 69Najnowsze badania pokazują, że życie pojedynczego człowieka może trwać nawet od 120 do 150 lat, o ile wyeliminuje się wszystkie zagrożenia, które mogą je skrócić, jak choroby i nieszczęśliwe zdarzenia. To jednak „absolutny limit” – w tym czasie organizm całkowicie traci odporność i zdolność do regeneracji. Wyniki badań oparto na modelu matematycznym uwzględniającym badanie krwi pół miliona ludzi.
-
Czy życie mogło przybyć do nas z Marsa?
Autor: Agnieszka Sikora Opublikował: Agnieszka Sikora 31 sierpnia 2020 Aktualizacja: 11 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 153Grupa japońskich naukowców we współpracy z Japońską Agencją Kosmiczną JAXA przeprowadziła eksperyment na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Ich badania dotyczyły hipotezy panspermii, według której życie może podróżować między planetami. Jak się okazuje, bakterie mogą przetrwać w kosmosie, a nawet przybyć z Marsa na Ziemię.
-
W jakiej temperaturze możliwe jest życie?
Autor: Krystyna Gruszka Opublikował: Ryszard Knapek 07 lipca 2020 Aktualizacja: 31 marca 2025 Wyświetlenia: 52Organizmy żywe można znaleźć w środowiskach o bardzo ekstremalnych temperaturach. Bytują w nich ekstermofile, czyli mikroorganizmy, które cechuje życie w miejscach o skrajnych warunkach fizycznych i chemicznych. Żyjące w wysokich temperaturach (do ok. 100 stopni C) mikroby nazywa się termofilami. W ekstremalnie niskich temperaturac żyją psychrofilami, które są w stanie aktywnie funkcjonować nawet na poziomie minus 196 stopni C.
-
NASA chce badać oceany, żeby zrozumieć możliwości życia pozaziemskiego
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 03 lipca 2019 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 140Nowy program badawczy NASA zakłada, że żeby pojąć potencjalne możliwości istnienia życia poza Ziemią, warto badań najbardziej ekstremalne miejsca na Ziemi, w których życie występuje. Dlatego do programu Exploring Ocean Worlds zaprasza do współpracy najlepszych ekspertów, którzy pomogą zrozumieć, w jakich warunkach i jak bardzo różnorodne mogą być formy życia.
-
Nicienie sprzed 40 tysięcy lat zostały odmrożone i mają się świetnie
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 30 lipca 2018 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 51A gdyby tak móc się zamrozić na sto lat i ocknąć w przyszłości. A czemu by nie 1000 albo 10 000 lat? Pod koniec 2017 roku ta sztuczka udała się na 40 000 lat dwóm nicieniom z epoki lodowcowej. Naukowcy z Rosji informują, że robaki żyją, poruszają się i jedzą. Tym samym stały się najstarszymi istotami żyjącymi na Ziemi.
-
Czy układ planetarny TRAPPIST-1 jest możliwy do zamieszkania?
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 06 lutego 2018 Aktualizacja: 25 marca 2025 Wyświetlenia: 149Rok temu NASA ogłosiła odkrycie systemu TRAPPIST-1, czyli siedmiu planet o wielkości zbliżonej do Ziemi. Od tego czasu naukowcy ciężko pracowali, aby lepiej poznać i zrozumieć ten fascynujący nowy świat, położony zaledwie 40 lat świetlnych od nas. Dzięki danym zgromadzonym przez naziemne i kosmiczne teleskopy, dziś o TRAPPIST-1 wiemy więcej niż o jakimkolwiek innym systemie planetarnym, poza naszym rzecz jasna.
-
Czy prawa termodynamiki przysłuży się powstaniu życia?
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 04 września 2017 Aktualizacja: 28 marca 2025 Wyświetlenia: 143Czy powstanie życia na Ziemi było przypadkiem, zbiegiem okoliczności? A może jednak było zjawiskiem nieuchronnym wynikającym wprost z zasad, które rządzą światem fizycznym? Badacze z Massachusetts Institute of Technology testują hipotezę o udziale drugiej zasady termodynamiki w powstawaniu zjawisk chemicznych przypominających życie.
-
W poszukiwaniu życia na Marsie: dawne jezioro w kraterze Gale
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 06 czerwca 2017 Aktualizacja: 26 marca 2025 Wyświetlenia: 150Wyschnięte jeziora na Marsie miały strefy, w których życie mogło się swobodnie rozwijać. Badania skał mułowych marsjańskiego krateru Gale dowodzą, że jezioro, które kiedyś wypełniało krater, było podzielone na dwie, bardzo wyraźne warstwy: jedną bliżej powierzchni i krawędzi jeziora, i drugą, znajdującą się głębiej. Obie miały wszystko, czego drobnoustroje potrzebują do przetrwania.
-
Najstarsze ślady życia na lądzie wesprą misję marsjańską
Autor: Ryszard Knapek Opublikował: Ryszard Knapek 23 maja 2017 Aktualizacja: 26 marca 2025 Wyświetlenia: 149W górach liczących sobie 3,48 miliarda lat w regionie Pilbara w Australii Zachodniej odkryto skamieniałe ślady bardzo wczesnego, najstarszego jak dotąd życia na lądzie. Odkryto je w osadach będących pozostałością po źródłach termalnych. Najstarsze jak dotąd ślady życia znalezione w Afryce Południowej liczyły 2,7–2,9 miliarda lat. To odkrycie może okazać się pomocne w poszukiwaniu śladów życia na Marsie.
-
Odkryto najstarsze skamieniałości form życia
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 03 marca 2017 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 159Pozostałości mikroorganizmów liczące sobie co najmniej 3,77 miliarda lat odkrył międzynarodowy zespół badawczy pod kierunkiem naukowców z University College of London. To jedna z absolutnie najstarszych form życia na Ziemi.
-
Ludzie i ryby ogona nie mają
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: TP 19 grudnia 2016 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 56Kość ogonowa to jedyna pamiątka po czasach, kiedy nasi praprzodkowie mieli ogon. Okazuje się, że droga ewolucyjna tej części ciała jest bardziej skomplikowana niż się do tej pory wydawało.
-
Spotkania z Nauką: „Życie to ruch”
02 czerwca 2015 Aktualizacja: 11 lutego 2025 Wyświetlenia: 40Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe zaprasza uczniów szkół podstawowych na czerwcowe Spotkania z Nauką. Cykl spotkań pt. „Życie to ruch” będzie odbywał się od 15 do 19 czerwca 2015 r. na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (Katowice, ul. Bankowa 9) Każdy z nas nieustannie jest w ruchu. Od zarania dziejów ludzkość się przemieszcza. Jaki mechanizm pcha nas przed siebie? Dlaczego tak chętnie wyjeżdżamy w nieznane? Ruch to jedna z cech wszystkiego co żyje. Jest najbardziej istotną odpowiedzią na wymagania środowiska. Ruch jest tak powszechny, że często nie zauważamy jego znaczenia. Poruszają się nie tylko całe organizmy, każda komórka jest stale w sekretnym ruchu. Chociaż tego nie widzimy, poruszają się także rośliny. Ich ruchy są powolne, ale tak bardzo ważne dla ich życia. -
Życie starsze o miliard lat
Autor: Tomasz Płosa Opublikował: Tomasz Płosa 08 kwietnia 2015 Aktualizacja: 02 kwietnia 2025 Wyświetlenia: 140Życie na Ziemi pojawiło się znacznie wcześniej, niż do tej pory sądziliśmy – wynika z badań naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego, opublikowanych w magazynie „Nature” w lutym 2015 roku.
Zobacz także
Energia pozyskiwana od… mikrobów
Naukowcy przeprowadzili symulacje komputerowe, które pokazują, że ruch płynących bakterii mógłby być wykorzystany do wytwarzania energii na wzór urządzenia podobnego do farmy wiatrowej - ale w skali mikroskopowej.
- AS
Nowoczesne materiały dla nowoczesnej medycyny

Zespół dr. Andrzeja Swinarewa: (od lewej) Mateusz Galeja, mgr Marta Łężniak, mgr Tomasz Flak, Jakub Potyka, dr Hubert Okła, mgr Klaudia Kubik, dr Andrzej Swinarew oraz mgr Jadwiga Gabor. Fot. Małgorzata Kłoskowicz

Modele wykonane z opatentowanych materiałów, w tym m.in. fragment tkanki kostnej człowieka, formy uszu oraz uchwyt wykorzystywany w diagnozowaniu chorób nowotworowych górnych dróg oddechowych. Fot. Małgorzata Kłoskowicz
Materiałoznawcy nieustanie pracują nad nowymi materiałami łączącymi inżynierię materiałową z nowoczesną medycyną. Uzyskane w wyniku prac badawczych materiały mogą posłużyć do opracowania specjalistycznych włóknin antybakteryjnych do zastosowań medycznych, a także do druku przestrzennego mogącego znaleźć zastosowanie w implantologii.
- Agnieszka Sikora
- AS
Wykład pt. „Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę”
Polska Akademia Umiejętności – Stacja Naukowa w Katowicach oraz Biblioteka Śląska zapraszają na spotkanie z cyklu Wszechnica, podczas którego prof. dr hab. Bolesław Orłowski wygłosi wykład pt. „Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę”. Wstęp jest wolny.
- TP
Proteza ręki, szybsza diagnostyka chorób płuc i nowe materiały o właściwościach przeciwzapalnych

Dr hab. Andrzej Swinarew, prof. UŚ z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ | fot. Julia Agnieszka Szymala
Kilkadziesiąt rozwiązań technicznych, w tym ponad 70 wynalazków zgłoszonych do ochrony w Urzędzie Patentowym RP (URPR) , 9 wzorów przemysłowych zarejestrowanych w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) czy 5 wdrożeń przemysłowych – to efekt wynalazczej działalności dr. hab. Andrzeja Swinarewa, prof. UŚ. Współpracując z naukowcami z różnych uczelni, projektuje innowacyjne materiały i bada ich właściwości.
- Małgorzata Kłoskowicz
- Olimpia Orządała
Śląscy naukowcy opracowali sposób czyszczenia metalowych taśm i arkuszy
Naukowcy często opracowują rozwiązania, które wpływają na efektywność procesu tworzenia czy jakość otrzymywanych różnych produktów. Dr Andrzej Swinarew, mgr Jadwiga Gabor wraz z rzecznikiem patentowym mgr. Mariuszem Grzesiczakiem opracowali sposób i układ do odtłuszczania i zabezpieczania antykorozyjnego taśm oraz arkuszy wykonanych z metali lub ich stopów. Rozwiązanie zostało objęte ochroną patentową.
- Małgorzata Kłoskowicz
- RK
