Chemia

15-centymetrowy meteoryt o heterogenicznej strukturze, znaleziony w Rosji w 1967 roku. Składa się przede wszystkim z żelaza i niklu. Ciemnoszara wstążka na środku to schreibersyt, minerał bogaty w fosfor. Foto: M. Pasek / University of South Florida

Para walijskich astronomów ogłosiła właśnie niepokojącą wiadomość dla wypatrujących życia pozaziemskiego. Na podstawie obserwacji Mgławicy Kraba ustalili, że prawdopodobnie w przestrzeni kosmicznej jest znacznie mniej fosforu, niż dotąd zakładano. A to oznacza mniejsze prawdopodobieństwo powstania życia, dla którego fosfor jest bardzo ważnym pierwiastkiem.

Żaden żyjący na Ziemi organizm nie może oprzeć się procesowi śmierci komórkowej. Ale nie każdy organizm doświadcza go w taki sam sposób. Naukowcy zaobserwowali po raz pierwszy zjawisko stężenia pośmiertnego u umierających nicieni. Podczas gdy jednak ludzkie ciało usztywnia się, kiedy śmierć dokonała się już nieodwracalnie, u nicieni drętwota poprzedza śmierć.

Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego otrzymali cykliczne acetale w reakcji alkoholi z ketonami. Zastosowana metoda umożliwia wytwarzanie związków mających zastosowanie jako dodatki do paliw płynnych. Korzyści płynące z takiego rozwiązania obejmują obniżenie temperatury krzepnięcia paliwa lub konserwacji układu paliwowego i wzbogacenia paliw poprzez podniesienie liczby oktanowej, co bezpośrednio przekłada się na zwiększenie mocy silnika i redukcję spalania.

Wykres 1. Wpływ pH na procent sorpcji wybranych jonów metali na tkaninie poliestrowej wybarwionej 5-[(E)-(3-hydroksyfenylo)diazenylo]-8-hydroksy-2-metylochinoliną. Pomiar zawartości jonów metali wykonano techniką ICP-OES. Oprac. dr Barbara Feist

Wykres 2 i 3

Dr Barbara Feist z Instytutu Chemii Uniwersytetu Śląskiego, współautorka opatentowanego rozwiązania, prezentuje tkaninę adsorbującą jony metali ciężkich z zanieczyszczonego roztworu Fot. Małgorzata Kłoskowicz

Współautorem opatentowanego rozwiązania jest dr hab. inż. Jacek Nycz z Instytutu Chemii Uniwersytetu Śląskiego Fot. Małgorzata Kłoskowicz

Chemicy z Uniwersytetu Śląskiego we współpracy z naukowcami z Politechniki Gdańskiej i Politechniki Łódzkiej opracowali specjalne tkaniny poliestrowe, wychwytujące jony metali ciężkich, takich jak: ołów, kadm, chrom, miedź, cynk, kobalt czy nikiel. W przyszłości będą one mogły służyć przede wszystkim do adsorbowania metali ciężkich np. ze ścieków przemysłowych: pokopalnianych, hutniczych czy pochodzących z zakładów poligraficznych. Wynalazek został opatentowany.

Na Ziemi wyczerpuje się złoto – ma go starczyć już tylko na 50 lat. Mowa jednak o tym złocie, które znajduje się na powierzchni Ziemi i bezpośrednio pod nią. Tymczasem głęboko w ziemskim jądrze kryją się jeszcze wielkie pokłady tego cennego kruszcu, do których... niestety nie mamy jak dotrzeć. To złoto w trakcie formowania się planety spłynęło w sam jej środek. Skąd więc jednak złoto na powierzchni? Jest kilka teorii, ostatnio temat znów wrócił.

Od lat naukowcy próbują stworzyć faktycznych łańcuch na na poziomie cząsteczkowym - ciąg powiązanych ze sobą malutkich okręgów. Badacze z Uniwersytetu w Chicago ogłosili właśnie na łamach czasopisma "Science", że udało im się tego dokonać za pomocą opracowanej przez nich specjalnej metody.

Naukowcy z amerykańskiego instytutu badawczego The Scripps Research Institute odkryli związek chemiczny, który mógł być czynnikiem decydującym o powstaniu życia na Ziemi.

Pozyskiwanie wodoru z morskiej wody do napędzania ogniw paliwowych jest dziś możliwe, ale bardzo kosztowne. Dlatego ta ekologiczna technologia nie jest jeszcze rozpowszechniona. Może się to zmienić dzięki wynalazkowi dr. Yang Yanga, materiałoznawcy z University of Central Florida. Opracował on hybrydowy nanomateriał, dzięki któremu koszty działania przejmuje... słońce.

Niezwykle interesujące osiągnięcie dla higieny i bezpieczeństwa w szpitalach i wszędzie tam, gdzie ludzie mogą pozostawiać zarazki. Naukowcy opracowali nowatorski materiał tekstylny, który sam się dezynfekuje. Niezależne badania pokazały, że może redukować liczbę bakterii nawet o 90 proc.

System wspomagający wykonywanie małoinwazyjnych zabiegów z zakresu medycyny estetycznej może współpracować z dowolnym typem lasera. Oprac. dr hab. n. farm. Sławomir Wilczyński

Skrócenie czasu rekonwalescencji pozabiegowej, niewielkie blizny czy mniejsze ryzyko wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych to zalety małoinwazyjnych zabiegów z zakresu medycyny estetycznej. Temu celowi służy również specjalny system wspomagający wykonywanie tych zabiegów, opracowany przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego oraz Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Wynalazek został objęty ochroną patentową.