Astronomia

Astronomowie odkryli egzoplanetę wielkości Jowisza, która nie powinna istnieć. Przetrwała bowiem śmierć swojej gwiazdy macierzystej, która w nagłym i potężnym rozbłysku powinna całkowicie unicestwić planetę.

Nowe teleskopy kosmiczne NASA i ESA, Roman i Euclid, będą badać ciemną energię. Euclid ma zostać uruchomiony już w lipcu 2023 roku, do maja 2027 roku do Euclida dołączy Nancy Grace Roman Space Telescope. Zadaniem sond będzie zbadanie, dlaczego ekspansja Wszechświata przyspiesza.

Prace nad powrotem na Księżyc i startem załogowej misji na Marsa nabierają tempa. Jednym z ich etapów jest budowa stacji okołoksiężycowej w ramach programu Gateway. 

Oczywiście nie chodzi o kontynent, ale jeden z księżyców Jowisza. 14 października 2024 roku wystartuje kolejna misja kosmiczna (do Jowisza dotrze w kwietniu 2030 roku). Jej celem będzie zbadanie, czy na Europie mogą panować warunki odpowiednie do życia.

20 lat misji Mars Express w liczbach | Image credit: ESA

Insygnia misji ESA Mars Express | Image credit: ESA

Mars | Image credit: ESA/DLR/FU Berlin/G. Michael, CC BY-SA 3.0 IGO

2 czerwca 2003 roku wystartowała misja Mars Express. Od czasu rozpoczęcia operacji naukowych w 2004 roku, Mars Express dostarczył zapierających dech w piersiach widoków Marsa w trzech wymiarach, wykonał kompletną mapę składu chemicznego atmosfery, zbadał księżyc Marsa Fobosa i prześledził historię wody na Czerwonej Planecie, wykazując, że Mars kiedyś miał warunki środowiskowe, które mogły być wystarczające dla powstania życia.

Badania prowadzone na University of Florida pokazały, że około jedna trzecia egzoplanet krążących wokół niewielkich czerwonych karłów i znajdujących się w odpowiedniej (tak zwanej zamieszkiwalnej) odległości od swojej gwiazdy mogą mieć warunki odpowiednie do zamieszkania. Takich gwiazd na Drodze Mlecznej są setki milionów!

Astronomowie odkryli 62 nowe księżyce krążące wokół Saturna! Łączna liczba naturalnych satelitów tej planety wzrosła zatem do 145, a to oznacza, że gazowy gigant przejął od Jowisza koronę króla księżyców Układu Słonecznego.

Od dziesięcioleci wiemy, że Słońce znajduje się w tzw. lokalnym bąblu, czyli obszarze małej gęstości i wysokotemperaturowej plazmy otoczonej powłoką zimnego, neutralnego gazu i pyłu. Dokładny jednak kształt i zasięg bąbla, czas jego powstawania oraz związek z formowaniem się gwiazd pozostawały niepewne. Niedawno astronomowie dokonali ważnych odkryć związanych z lokalnym bąblem.

Nowa technika przetwarzania naszych danych z satelity CryoSat należącego do Europejskiej Agencji Kosmicznej, ujawniła, że lodowce górskie na całym świecie straciły 2720 gigaton lodu, kurcząc się łącznie o 2% w latach 2010–2020, a 89% utraty lodu wynika z wyższych temperatur powietrza.

Start rakiety Starship firmy SpaceX 20 kwietnia 2023 roku | fot. zrzut z ekranu z transmisji SpaceX.

Start rakiety Starship firmy SpaceX 20 kwietnia 2023 roku | fot. zrzut z ekranu z transmisji SpaceX.

Sztab dowodzenia wraz Z Elonem Muskiem | fot. zrzut z ekranu z transmisji SpaceX.

20 kwietnia 2023 roku firma Elona Muska SpaceX przeprowadziła start testowy swojej najważniejszej rakiety. Starship wystartował z kosmodromu w Boca Chica w Teksasie, nie dotarł jednak do finalnej granicy. Jego misja zakończyła się z hukiem niespełna 4 minuty po starcie, a szczątki spadły do Zatoki Meksykańskiej. Co właściwie się wydarzyło? Czy można jednak oceniać start superrakiety jako sukces?