Biologia
W jaskini na indonezyjskiej wyspie Celebes badacze odkryli jedno z najstarszych kiedykolwiek spotkanych malowideł naściennych, którym prehistoryczni ludzie zobrazowali otaczającą ich rzeczywistość. Malowidło pochodzi sprzed co najmniej 45 500 lat i przedstawia… świnię. Malowidła są na tyle precyzyjne, że bez trudno udało się ustalić, że jest to świnia wisajska, lokalnie występująca też współcześnie.
- Szczegóły
- Autor: RK
- Odsłon: 79
W jaskini na indonezyjskiej wyspie Celebes badacze odkryli jedno z najstarszych kiedykolwiek spotkanych malowideł naściennych, którym prehistoryczni ludzie zobrazowali otaczającą ich rzeczywistość. Malowidło pochodzi sprzed co najmniej 45 500 lat i przedstawia… świnię. Malowidła są na tyle precyzyjne, że bez trudno udało się ustalić, że jest to świnia wisajska, lokalnie występująca też współcześnie.
Międzynarodowy zespół naukowców odkrył nowy, nieprzeciętnie mały gatunek kameleona z rodzaju Brookesia, żyjący w górskich lasach deszczowych w północnym Madagaskarze. Studium na ten temat zostało opublikowane w czasopiśmie „Scientific Reports”.
- Szczegóły
- Autor: Tomasz Płosa
- Odsłon: 68
Międzynarodowy zespół naukowców odkrył nowy, nieprzeciętnie mały gatunek kameleona z rodzaju Brookesia, żyjący w górskich lasach deszczowych w północnym Madagaskarze. Studium na ten temat zostało opublikowane w czasopiśmie „Scientific Reports”.

źródło: domena publiczna - Pixabay.com
2 lutego obchodzimy Światowy Dzień Mokradeł. Jego celem jest przypomnienie, jak duże znaczenie dla przyrody i klimatu ma obecność ekosystemów utrzymujących wodę, filtrujących ją i wzmacniających bioróżnorodność.
- Szczegóły
- Autor: RK
- Odsłon: 76
2 lutego obchodzimy Światowy Dzień Mokradeł. Jego celem jest przypomnienie, jak duże znaczenie dla przyrody i klimatu ma obecność ekosystemów utrzymujących wodę, filtrujących ją i wzmacniających bioróżnorodność.
Zabawa kośćmi do żucia to ulubione zajęcie psów. Jeśli kość jest szczególnie wyjątkowa, pies może ją nawet zakopać. Ludziom takie zachowanie może wydawać się dziwne, dlatego warto odpowiedzieć na pytanie, po co psy inwestują tyle energii w zakopywanie cennych rzeczy?
- Szczegóły
- Autor: Robert Jakubczak
- Odsłon: 84
Zabawa kośćmi do żucia to ulubione zajęcie psów. Jeśli kość jest szczególnie wyjątkowa, pies może ją nawet zakopać. Ludziom takie zachowanie może wydawać się dziwne, dlatego warto odpowiedzieć na pytanie, po co psy inwestują tyle energii w zakopywanie cennych rzeczy?

Dr Magdalena Pacwa-Płociniczak oraz dr Tomasz Płociniczak | fot. Piotr Siupka
Dr Magdalena Pacwa-Płociniczak oraz dr Tomasz Płociniczak z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach interesują się możliwościami wykorzystania bakterii i roślin w remediacji. Poszukują możliwie najbezpieczniejszej dla środowiska naturalnego drogi, która w sposób nieinwazyjny pozwoli oczyścić dany obszar z różnego rodzaju zanieczyszczeń.
- Szczegóły
- Autor: AS
- Odsłon: 95
Dr Magdalena Pacwa-Płociniczak oraz dr Tomasz Płociniczak z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach interesują się możliwościami wykorzystania bakterii i roślin w remediacji. Poszukują możliwie najbezpieczniejszej dla środowiska naturalnego drogi, która w sposób nieinwazyjny pozwoli oczyścić dany obszar z różnego rodzaju zanieczyszczeń.
Jedna czwarta gatunków pszczół aktywnych i raportowanych w latach 90. nie była odnotowana w ostatnich latach, pomimo tego, że znacząco wzrosła liczba takich raportów. Nie oznacza to, że wszystkie te gatunki wymarły, ale pewnie jest tak z wieloma z nich, a pozostałe stałych się na tyle rzadkie, że nie zauważa się ich obecności.
- Szczegóły
- Autor: RK
- Odsłon: 95
Jedna czwarta gatunków pszczół aktywnych i raportowanych w latach 90. nie była odnotowana w ostatnich latach, pomimo tego, że znacząco wzrosła liczba takich raportów. Nie oznacza to, że wszystkie te gatunki wymarły, ale pewnie jest tak z wieloma z nich, a pozostałe stałych się na tyle rzadkie, że nie zauważa się ich obecności.
Bakterie posiadają geny, które umożliwiają im dostosowanie się do dobowego cyklu światła i temperatury. Badacze, którym udało się tego dowieść, chcą teraz to wykorzystać do lepszego zrozumienia tego powszechnie występującego wśród istot zjawiska, które nazywamy czasem zegarem biologicznym.
- Szczegóły
- Autor: RK
- Odsłon: 79
Bakterie posiadają geny, które umożliwiają im dostosowanie się do dobowego cyklu światła i temperatury. Badacze, którym udało się tego dowieść, chcą teraz to wykorzystać do lepszego zrozumienia tego powszechnie występującego wśród istot zjawiska, które nazywamy czasem zegarem biologicznym.
8 stycznia 2021 roku w Instytucie Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbędzie się dziesiąta edycja Nocy Biologów. Tematem przewdonim Nocy Biologów 2021 będzie „Człowiek i mikroorganizmy”.
- Szczegóły
- Autor: AS
- Odsłon: 63
8 stycznia 2021 roku w Instytucie Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbędzie się dziesiąta edycja Nocy Biologów. Tematem przewdonim Nocy Biologów 2021 będzie „Człowiek i mikroorganizmy”.
Chociaż psy uchodzą za najmądrzejsze (a na pewno za najlojalniejsze!) zwierzęta, ich zdolności odbioru słów są – jak pokazują badania węgierskich naukowców – mocno ograniczone. „Najlepsi przyjaciele człowieka” nie rozróżniają wyrazów podobnych , różniących się tylko jedną głoską.
- Szczegóły
- Autor: Tomasz Płosa
- Odsłon: 83
Chociaż psy uchodzą za najmądrzejsze (a na pewno za najlojalniejsze!) zwierzęta, ich zdolności odbioru słów są – jak pokazują badania węgierskich naukowców – mocno ograniczone. „Najlepsi przyjaciele człowieka” nie rozróżniają wyrazów podobnych , różniących się tylko jedną głoską.

Porównanie: młodsze i standardowe stadium. Fot. dr Monika Gajecka

Pobrane źdźbło zawierające mikrospory w odpowiednim stadium. Fot. dr Monika Gajecka

Zarodki uzyskane po 3 tygodniach kultury. Fot. dr Monika Gajecka
Wieloletnie badania pozwoliły naukowcom opracować dwa rozwiązania, dzięki którym można przyspieszyć proces otrzymywania nowych odmian jęczmienia o kilka lat. Stworzyli oni nowy sposób izolacji i inicjacji kultury in vitro mikrospor, czyli niedojrzałych ziaren pyłku, z wykorzystaniem kłosa jęczmienia, który zostaje poddany dwóm rodzajom czynników stresowych.
- Szczegóły
- Autor: Olimpia Orządała
- Odsłon: 80
Wieloletnie badania pozwoliły naukowcom opracować dwa rozwiązania, dzięki którym można przyspieszyć proces otrzymywania nowych odmian jęczmienia o kilka lat. Stworzyli oni nowy sposób izolacji i inicjacji kultury in vitro mikrospor, czyli niedojrzałych ziaren pyłku, z wykorzystaniem kłosa jęczmienia, który zostaje poddany dwóm rodzajom czynników stresowych.
Zobacz także
Cobot, czyli wyjątkowy współpracownik człowieka

Dr Mateusz Paliga

Robot humanoidalny Pepper | fot. Alex Knight, Pexels
Dość powszechnym rozwiązaniem technologicznym stosowanym już od dłuższego czasu w przemyśle są roboty współpracujące (coboty), które towarzyszą człowiekowi. Traktowane są jako współpracownicy, a nie narzędzia umożliwiające wykonywanie obowiązków.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Nauka jako obiekt kultu

Dr Łukasz Jach z Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego

Książka dr. Łukasza Jacha pt. "Nauka jako obiekt kultu. Wprowadzenie do koncepcji scjentoteizmu"
Szacunek do nauki towarzyszył człowiekowi niemal zawsze. XXI wiek znacznie zmodyfikował te relacje, stawiając naukę w roli nieodłącznego towarzysza najbardziej nawet prozaicznych czynności.
- Agnieszka Sikora
- Agnieszka Sikora
Jedzenie jak narkotyk
Dla osoby zdrowej spożywanie posiłku jest paliwem, które dodaje energii i dostarcza składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Niektórzy ludzie sięgają po duże ilości określonych produktów spożywczych w celu odczucia przyjemności z ich spożycia.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Zakaz małżeństw rodzinnych jako źródło indywidualizmu zachodniego
Badania przeprowadzone przez biologów ewolucyjnych i psychologów z Uniwersytetu Harvarda pokazują bardzo wyraźne powiązanie indywidualizmu w kulturze z odejściem od małżeństw między spokrewnionymi i spowinowaconymi ze sobą osobami. Zdaniem badaczy, kluczowe znaczenie dla dzisiejszego zachodniego schematu kulturowego miało wprowadzenie przez Kościół katolicki radykalnego zakazu małżeństw kazirodczych.
- Ryszard Knapek
- Ryszard Knapek
Czym jest ego resiliency i jak je zmierzyć?
Naukowcy zbadali indywidualną zdolność powracania do równowagi, otwartości na doświadczenie oraz radzenia sobie z przeciwnościami.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Zobacz także
Stres u kobiet ciężarnych podczas drugiej fali pandemii w Polsce
Naukowcy zbadali, jaka jest skala występowania prenatalnego stresu pandemicznego u kobiet ciężarnych podczas drugiej fali pandemii COVID-19 w Polsce.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Wypaleni pandemią
Funkcjonowanie w warunkach stresu pandemicznego może powodować rozwój syndromu wypalenia. Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zbadali zjawisko wypalenia związanego z pandemią w Polsce.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Cobot, czyli wyjątkowy współpracownik człowieka

Dr Mateusz Paliga

Robot humanoidalny Pepper | fot. Alex Knight, Pexels
Dość powszechnym rozwiązaniem technologicznym stosowanym już od dłuższego czasu w przemyśle są roboty współpracujące (coboty), które towarzyszą człowiekowi. Traktowane są jako współpracownicy, a nie narzędzia umożliwiające wykonywanie obowiązków.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Czym kierujemy się, podejmując codzienne decyzje?
Niektóre nasze codzienne decyzje dotyczą nie tylko nas samych, ale również innych ludzi. Tym, co pomaga nam w podejmowaniu takich decyzji, są moduły umysłowe nazywane fundamentami moralnymi, takie jak troska, sprawiedliwość, lojalność, autorytet i czystość. Czasami jednak ludzie stają przed dylematami moralnymi, w których muszą wybierać między fundamentami.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Czy wiesz że? Prokrastynacja
Czym jest prokrastynacja tłumaczy mgr Magdalena Bolek z Zakładu Psychologii Klinicznej i Sądowej Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.
- Radosław Aksamit
- Radosław Aksamit
