Biologia

Wirusy sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat, zachowane we wiecznej zmarzlinie, mogą być wciąż zaraźliwie. Naukowcy rozmrozili znalezione na Syberii tak zwane gigantyczne wirusy (nieszkodliwe dla człowieka) i w laboratoryjnych warunkach dowiedli, że są one w stanie zainfekować amebę i rozwijać się w taki sposób jak współczesne drobnoustroje.

W ostatnim czasie wiele emocji wywołało rozporządzenie wykonawcze Unii Europejskiej, która dopuściła jako dodatek do żywności mąkę ze świerszcza domowego. W mediach i internecie zawrzało, a na różnych stronach można było przeczytać, że jest to krok ograniczający wolność człowieka oraz igranie z ludzkim zdrowiem.

Co mają ze sobą wspólnego ropucha złota, koziorożec pirenejski czy żółw olbrzymi z Pinty? To tylko niektóre z gatunków, które w ciągu ostatnich dziesięcioleci wymarły. Aby wymieranie gatunków udało się ograniczyć, konieczne są regulacje prawne, współdziałanie międzynarodowe, a także świadomość społeczna. 3 marca na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Dzikiej Przyrody.

Większość małych dzieci może z łatwością przyswajać języki i zdobywać ogromną wiedzę we wczesnych latach swojego życia. Z czego to wynika?

Badania realizuje zespół mikrobiologii i biotechnologii środowiskowej na Wydziale Nauk Przyrodniczych UŚ | fot. Piotr Siupka

Zniszczyliśmy środowisko i wiemy o tym. Stosujemy m.in. ogromne ilości pestycydów, aby pozbyć się grzybów czy bakterii chorobotwórczych. Długotrwałe ich stosowanie ma jednak negatywny wpływ nie tylko na środowisko, lecz również na człowieka. Dlatego naukowcy szukają naturalnych, skutecznych sposobów ochrony plonów. Takie badania prowadzimy także my – mówi prof. dr hab. Zofia Piotrowska-Seget z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ, która wraz z dr Katarzyną Kasperkiewicz ze swojego zespołu, opowiada o bakteriach mogących się przyczynić do powstania biologicznej szczepionki dla roślin. 

Odkrycie narzędzi kamiennych kultury olduwajskiej sprzed 2,9 miliona lat w pobliżu dwóch zębów australopiteka rodzaju Paranthropus wzbudziło ferment w środowisku antropologów fizycznych. Czyżby technika wytwarzania kamiennych narzędzi została opanowana przez gałąź ewolucyjną inną niż rodzaj Homo?

Kakadu białooka, niewielka papuga żyjąca na Wyspach Tanimbar, potrafi posługiwać się narzędziami, które sama zdobywa i przynosi na miejsce, gdzie są jej potrzebne. Dotąd naukowcy uważali, że tak zaawansowany sposób posługiwania się narzędziami wyróżnia tylko ludzi i nieodległe nam gatunki naczelnych.

Dzięki nowoczesnym technikom odtwarzania DNA udało się zrekonstruować informacje na temat pewnych relacji rodzinnych mieszkańców Starożytnej Grecji. Okazuje się, że zawieranie małżeństw z kuzynami 4000 lat temu było niezwykle powszechne. Dowiedzieliśmy się również, że duże gospodarstwa łączyły pod jednym dachem nie tylko rodziny, ale też rodziny tych rodzin.

Czy w przyszłości będziemy się żywić owadami? Czy świerszcze mogą być alternatywą dla krów? Badania pokazują, że włączenie na szeroką skalę owadów do globalnego obrotu żywnością (jako pokarm dla ludzi i zwierząt) jest ekonomicznie i ekologicznie uzasadnione. Tylko czy będziemy chcieć jeść owady?

W chwili, gdy człowiek umiera, jego ciało zaczyna się rozpadać – komórki obumierają, a bakterie atakują. Ale jak długo trwa całkowity rozkład ciała?