Aktualności
Rzeka to coś więcej niż tylko woda płynąca w korycie. To złożony i zmieniający się ekosystem obejmujący dynamicznie kształtowane koryto, a także całą przestrzeń doliny z zalewanymi czasowo obszarami i bytującymi na tym terenie zwierzętami i roślinami.
Rzeka to coś więcej niż tylko woda płynąca w korycie. To złożony i zmieniający się ekosystem obejmujący dynamicznie kształtowane koryto, a także całą przestrzeń doliny z zalewanymi czasowo obszarami i bytującymi na tym terenie zwierzętami i roślinami.

Prof. dr hab. Adam Rostański | fot. archiwum prywatne
Dziennie mijamy ich setki gatunków, wielu z nas trzyma kilka w domu, ale rzadko poświęcamy im pełną uwagę. Tymczasem warto się zastanowić, jak wiele zawdzięczamy roślinom i jak szalenie ciekawe potrafią one być. Przypadający w 2022 roku Rok Botaniki to dobry czas, by nieco uważniej spojrzeć na zieleń wokół nas. O barwnym i interesującym świecie roślin opowiada prof. dr hab. Adam Rostański z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ, który w latach 2013–2019 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Botanicznego.
Dziennie mijamy ich setki gatunków, wielu z nas trzyma kilka w domu, ale rzadko poświęcamy im pełną uwagę. Tymczasem warto się zastanowić, jak wiele zawdzięczamy roślinom i jak szalenie ciekawe potrafią one być. Przypadający w 2022 roku Rok Botaniki to dobry czas, by nieco uważniej spojrzeć na zieleń wokół nas. O barwnym i interesującym świecie roślin opowiada prof. dr hab. Adam Rostański z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ, który w latach 2013–2019 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Botanicznego.
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego opracowali kompozycję farmaceutyczną, która może być skuteczna w walce z chorobami układu krążenia.
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego opracowali kompozycję farmaceutyczną, która może być skuteczna w walce z chorobami układu krążenia.

Dr Michał Sobala w Beskidzie Żywieckim | fot. Michał Sobala
Beskidy są najmłodszymi górami w Polsce, powstały około 20 mln lat temu. Dla porównania Góry Świętokrzyskie zostały wypiętrzone znacznie wcześniej – przed 500 mln lat. Łańcuch karpacki, w skład którego wchodzą Beskidy, jest stałym poligonem badawczym dla naukowców różnych specjalności. Efekty ich pracy służą nie tylko podnoszeniu wiedzy na temat procesów powstania poszczególnych pasm górskich i pozwalają na dogłębne poznawanie rzeźby karpackiego łańcucha górskiego, umożliwiają także wyznaczanie właściwych kierunków ochrony tych terenów w celu zachowania specyficznego krajobrazu tego regionu.
Beskidy są najmłodszymi górami w Polsce, powstały około 20 mln lat temu. Dla porównania Góry Świętokrzyskie zostały wypiętrzone znacznie wcześniej – przed 500 mln lat. Łańcuch karpacki, w skład którego wchodzą Beskidy, jest stałym poligonem badawczym dla naukowców różnych specjalności. Efekty ich pracy służą nie tylko podnoszeniu wiedzy na temat procesów powstania poszczególnych pasm górskich i pozwalają na dogłębne poznawanie rzeźby karpackiego łańcucha górskiego, umożliwiają także wyznaczanie właściwych kierunków ochrony tych terenów w celu zachowania specyficznego krajobrazu tego regionu.
Najlepsze warunki dla rozprzestrzeniania się nasion sosny panują wtedy, gdy jest ciepło i sucho. Nic więc dziwnego, że szyszki, będące jedynymi w swoim rodzaju „pojemnikami” na nasiona, otwierają się, gdy temperatura i wilgotność powietrza są optymalne dla wysiewu. Co ciekawe, mechaniczne otwieranie i zamykanie się łusek szyszki zachodzi nawet wtedy, gdy jest uszkodzona lub nawet częściowo... skamieniała. Gdybyśmy poznali sekret odporności łusek szyszki, charakterystycznej także dla innych poruszających się organów roślinnych, moglibyśmy konstruować np. wyjątkowo trwałe śmigła helikoptera. Te i inne właściwości mechaniczne roślin, które w przyszłości będzie można stosować w inżynierii, odkrywa prof. dr hab. Dorota Kwiatkowska z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Najlepsze warunki dla rozprzestrzeniania się nasion sosny panują wtedy, gdy jest ciepło i sucho. Nic więc dziwnego, że szyszki, będące jedynymi w swoim rodzaju „pojemnikami” na nasiona, otwierają się, gdy temperatura i wilgotność powietrza są optymalne dla wysiewu. Co ciekawe, mechaniczne otwieranie i zamykanie się łusek szyszki zachodzi nawet wtedy, gdy jest uszkodzona lub nawet częściowo... skamieniała. Gdybyśmy poznali sekret odporności łusek szyszki, charakterystycznej także dla innych poruszających się organów roślinnych, moglibyśmy konstruować np. wyjątkowo trwałe śmigła helikoptera. Te i inne właściwości mechaniczne roślin, które w przyszłości będzie można stosować w inżynierii, odkrywa prof. dr hab. Dorota Kwiatkowska z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

fot. Dariusz Ignatiuk

fot. Dariusz Ignatiuk
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zakończyli ostatni etap tegorocznych badań na Svalbardzie. Podczas prawie trzytygodniowych działań w rejonie Ziemi Wedela Jarlsbega i Ziemi Torella zajmowali się m.in. przygotowaniem infrastruktury pomiarowej do okresu nocy polarnej oraz odbudową monitoringu meteorologicznego na Hansbreen
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zakończyli ostatni etap tegorocznych badań na Svalbardzie. Podczas prawie trzytygodniowych działań w rejonie Ziemi Wedela Jarlsbega i Ziemi Torella zajmowali się m.in. przygotowaniem infrastruktury pomiarowej do okresu nocy polarnej oraz odbudową monitoringu meteorologicznego na Hansbreen
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zaproponowali rozwiązanie, które ma ulepszyć proces produkcji łopatek wykorzystywanych w budowie turbin silników lotniczych. Dzięki wynalazkowi elementy te będą trwalsze, co przełoży się na wydłużenie czasu ich eksploatacji oraz zmniejszenie kosztów obsługi serwisowej silnika.
Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego zaproponowali rozwiązanie, które ma ulepszyć proces produkcji łopatek wykorzystywanych w budowie turbin silników lotniczych. Dzięki wynalazkowi elementy te będą trwalsze, co przełoży się na wydłużenie czasu ich eksploatacji oraz zmniejszenie kosztów obsługi serwisowej silnika.
Analiza danych uzyskanych w ciągu ostatnich dwóch tygodni przez zespół badawczy NASA Double Asteroid Redirection Test (DART) pokazuje, że uderzenie sondy w asteroidę Dimorphos skutecznie zmieniło jej orbitę. Oznacza to, że pierwszy raz ludzkość celowo zmieniła ruch obiektu niebieskiego. Była to też pierwsza demonstracja technologii odchylania lotu asteroid.
Analiza danych uzyskanych w ciągu ostatnich dwóch tygodni przez zespół badawczy NASA Double Asteroid Redirection Test (DART) pokazuje, że uderzenie sondy w asteroidę Dimorphos skutecznie zmieniło jej orbitę. Oznacza to, że pierwszy raz ludzkość celowo zmieniła ruch obiektu niebieskiego. Była to też pierwsza demonstracja technologii odchylania lotu asteroid.
Wysoki poziom tzw. złego cholesterolu (LDL) jest jedną z głównych przyczyn schorzeń układu krążenia. W związku z tym należy dbać o to, aby nie dopuścić do hipercholesterolemii. Nie zawsze jednak zmiana trybu życia czy wprowadzenie zbilansowanej diety są wystarczające, dlatego w wielu przypadkach konieczne okazuje się włączenie farmakoterapii.
Wysoki poziom tzw. złego cholesterolu (LDL) jest jedną z głównych przyczyn schorzeń układu krążenia. W związku z tym należy dbać o to, aby nie dopuścić do hipercholesterolemii. Nie zawsze jednak zmiana trybu życia czy wprowadzenie zbilansowanej diety są wystarczające, dlatego w wielu przypadkach konieczne okazuje się włączenie farmakoterapii.
