Aktualności

2. Webb - Filary Stworzenia. Credit: NASA

4. Webb - Galaktyka NGC 628, tzw. Widmowa. Credit: NASA

5. Webb - WR140. Credit: NASA

Przedstawiamy najważniejsze odkrycia i dokonania Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba w roku 2022 według portalu Space.com. Teleskop Webba, wystrzelony na orbitę pod koniec 2021, jest najsprawniejszym narzędziem obserwacji Wszechświata, jaki dotąd stworzyła ludzkość.

Bardzo duża, nieznana dotąd – z wyjątkiem pewnych śladów – cywilizacja Majów ukazała się oczom archeologów badających lasy północnej Gwatemali za pomocą technologii LiDAR. Zabudowania sprzed dwóch tysięcy lat to ponad 1000 różnych budynków w mniejszych i większych skupiskach połączonych rozbudowanym systemem grobli.

Biomasa to dość szerokie pojęcie, zyskujące w ostatnim czasie coraz większą popularność. Od lat pozyskiwane z niej paliwa bada dr inż. Agnieszka Drobniak – geolog, która po ponad 20 latach pracy w Stanach Zjednoczonych przyjechała do Polski, by jako członkini i współzałożycielka Centre for Biomass Energy Research and Education (CBERE) Uniwersytetu Śląskiego realizować projekt finansowany w ramach programu „Polskie Powroty 2021” Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA).

Hydrolodzy opracowali nowy model zasilania wód gruntowych przez opady deszczu i śniegu. O tym, jak szybko i obficie zasilane są wody gruntowe decyduje przede wszystkim jeden czynnik – suchość klimatu na danym terenie. Okazało się, że zasoby wód, które potem zasilają rzeki i utrzymują nawodnienie gleby, uzupełniane są szybciej niż zakładano. Niestety, nadal wiele suchych obszarów jest zbyt mocno eksploatowanych przez przemysł i rolnictwo, co prowadzi do jeszcze większego wysuszenia.

Zdaniem badaczy z grupy Applied Physics obserwatoria służące do wychwytywania i badania fal grawitacyjnych mogą także zająć się poszukiwaniem śladów pozaziemskich cywilizacji, podróżujących za pomocą technologii przyspieszenia ponadświetlnego, jak znany ze „Star Trecka” napęd warp.

W sytuacji zagrożenia życia, gdy płuca pacjenta przestają działać, można zastosować technikę ECMO (ExtraCorporeal Membrane Oxygenation). Polega ona, mówiąc najogólniej, na sztucznym dostarczaniu tlenu do organizmu i odprowadzaniu dwutlenku węgla w momencie, gdy ciało człowieka nie jest w stanie samoczynnie wykonać tej czynności. W takich przypadkach trzeba zastosować urządzenie służące pozaustrojowemu utlenowaniu krwi. Jest to układ składający się ze specjalnych pomp i oksygenatora.

Rekonstrukcja wzrostu i stadia inwazji nowotworu. A) Oryginalny, niezmieniony chorobowo kręg zawierający pięć kanałów odżywczych (nf). B) Rozrastająca się tkanka nowotworowa – odkładająca się osseina (os) na zewnątrz kręgu, rosnąca masa guza. C) Szybciej rosnący nowotwór stopniowo ogranicza przestrzeń dostępną dla prawidłowej tkanki. W końcu nowotwór wrasta przez kanały odżywcze do wnętrza kręgu. Autor ilustracji: Jakub Zalewski. Źródło: https://bmcecolevol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12862-022-02098-3, Licencja: CC BY 4.0

Ślady schorzeń sporadycznie odnajdywane na kościach prehistorycznych zwierząt dają wgląd w to, z jakimi problemami zdrowotnymi borykali się pradawni mieszkańcy naszej planety. Jednocześnie ślady te dostarczają dowodów na starożytny rodowód niektórych chorób, niekiedy liczący sobie setki milionów lat.

Inżynierowie z MIT opracowali ultralekkie i cienkie ogniwa słoneczne, które mogą szybko i łatwo zamienić dowolną powierzchnię w źródło zasilania.

XII Ogólnopolska Noc Biologów rozpocznie się 13 stycznia 2023 roku o godzinie 15.00 w auli Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego przy ulicy Bankowej 9 w Katowicach.

16 grudnia 1917 roku w Minehead, w południowo-zachodniej Anglii, urodził się sir Arthur C. Clarke, brytyjski pisarz science fiction, propagator astronautyki, futurolog. Już w latach 50. XX wieku Clarke głosił możliwość podróży kosmicznych, regularnie konsultowano z nim projekty statków kosmicznych i satelitów. Był też jednym z pierwszych, którzy zaproponowali system komunikacji satelitarnej.