Aktualności

Obszerna analiza genetyczna jednorocznej trawy gatunku Aegilops tauschii, popularnej na Bliskim Wschodzie i w Azji Środkowej wykazała, że to właśnie dzięki niej pszenica posiada gen, którego ekspresja umożliwia produkcję gluteniny, białka glutenu.

Techniki badania ludzkiej komórki wsparte metodami uczenia głębokiego (deep learning) otwierają przed nami szanse zbadania ludzkiej komórki w dotąd niemożliwej skali. Jest jeszcze wiele do odkrycia, a sprawa jest ważna – wiele chorób zaczyna się od tego, że nie działa jakiś element komórki.

Gatunki dzikich zwierząt, których obecność w świecie dla wielu jest oczywista, od wielu lat stanowi poważny temat. Nieustępujące kłusownictwo jest coraz lepiej zorganizowane, a zwierzęta coraz bardziej bezbronne.

Począwszy od drugiego trymestru ciąży, matka może poczuć, że jej nienarodzone dziecko kopie, przewraca się, a nawet ma delikatne czkawki. Ale czy dziecko może zacząć płakać przed urodzeniem?

Dr hab. Andrzej Swinarew, prof. UŚ z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ | fot. Julia Agnieszka Szymala

Kilkadziesiąt rozwiązań technicznych, w tym ponad 70 wynalazków zgłoszonych do ochrony w Urzędzie Patentowym RP (URPR) , 9 wzorów przemysłowych zarejestrowanych w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) czy 5 wdrożeń przemysłowych – to efekt wynalazczej działalności dr. hab. Andrzeja Swinarewa, prof. UŚ. Współpracując z naukowcami z różnych uczelni, projektuje innowacyjne materiały i bada ich właściwości.

W 2019 roku w „Nature” ukazała się analiza grupy światowej sławy klimatologów, oceanografów i biologów, w której autorzy stwierdzają, że 9 z 13 „punktów krytycznych” dla klimatu (climate tipping points) zostało już uaktywnionych. Ich zdaniem oznacza to, że niedługo mogą one uruchomić kaskadę zdarzeń gwałtownie pogarszających sytuację klimatyczną na Ziemi. W ślad za tym opracowaniem ukazała się kolejna analiza przewidująca, że zmiany klimatu mogą z kolei spowodować załamanie się biosfery i katastrofalną utratę różnorodności biologicznej. Obawiamy się o przyszłość, spekulujemy, ile zostało nam jeszcze czasu, a może przekroczyliśmy już punkt bez odwrotu.

Dwoje badaczy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis dowiodło, że imidaklopryd – związek chemiczny należący do grupy neonikotynidów, stosowany jako środek do zwalczania szkodników upraw rolnych – jest również szkodliwy dla pospolitych gatunków pszczół, które żyją na amerykańskich łąkach i uprawach – i to znacznie bardziej niż dotąd uznawano – pestycyd pozostaje w organizmie owada i na całe życie obniża jego płodność.

Misja Keplera nieprzerwanie przez cztery lata obserwowała ponad 100 tys. gwiazd (ponad 200 tys. gwiazd w trakcie całej misji), szukając sygnałów planet krążących wokół swoich gwiazd macierzystych. Kepler i Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) wygenerowały ponad 100 tys. obiektów do zbadania. Do listy 4569 znanych nam obecnie egzoplanet naukowcy dodali teraz aż 301 nowo potwierdzonych obiektów tego typu.

Naukowcy wprowadzili wodę w niezwykły stan skupienia, nazywany superjonowym lodem. Kropelkę wody umieścili między dwoma diamentami i podgrzali za pomocą lasera – w ten sposób tworząc temperaturę i ciśnienie, które jest niemożliwe na powierzchni Ziemi, a przypomina warunki z jej wnętrza.

W niebezpiecznych dniach Wielkiej Rewolucji Francuskiej, w styczniu 1792 roku, królowa Francji Maria Antonina zakończyła pewien list czułymi słowami. List ten nie był jednak przeznaczony dla jej męża Ludwika XVI. Jego odbiorcą był jej bliski przyjaciel i prawdopodobnie kochanek, szwedzki hrabia Axel von Fersen. Niektóre fragmenty zostały następnie zamazane przez tajemniczego cenzora.