Aktualności

Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach zaprasza do udziału w XI edycji „Nocy Biologów”, która przebiegać będzie pod hasłem przewodnim „Różnorodność biologiczna – od genu do ekosystemu”, co wpisuje się w rezolucję Parlamentu Europejskiego z dn. 6 czerwca 2021 na rzecz bioróżnorodności 2030.

Niebo nocą jest pełne fascynujących zjawisk, których zobaczenie nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Wystarczy dobra pogoda i mniej światła niż to, co otacza nas na co dzień. Przedstawiamy kilka zjawisk, na które warto się przygotować w 2022 roku – najlepiej zapisać je w kalendarzu i zaplanować czas za miastem – raz na całą noc, innym razem na wczesne godziny tuż przed wschodem. Dodajemy jedno zjawisko dzienne – zaćmienie Słońca, które czeka nas w październiku.

Dr Natalia Stępień-Lampa z Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach | fot. archiwum prywatne dr N. Stępień-Lampy

Jaka jest jakość życia studentów po roku pandemii? Czy lęk przed COVID-19 ma na nią duży wpływ? Jaka jest zależność pomiędzy samowartościowaniem a jakością życia? To pytania, na które odpowiedzi starała się znaleźć dr Natalia Stępień-Lampa z Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, laureatka konkursu pn. „Swoboda badań” organizowanego w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej.

Grupa włoskich badaczy przeprowadziła eksperyment, z którego wynika, że strzelczyk indyjski, słodkowodna ryba znana z tego, że poluje na owady plując na nie, potrafi bezbłędnie rozróżnić między niewielkimi liczbowo grupami kropek i wybrać zawszę tę, przy której ma się spodziewać nagrody.

Żeby zwiększych produkcję białych krwinek i przez to wzmocnić działanie układu odpornościowego, nasz organizm przetwarza tłuszcz w kwas tłuszczowy. Naukowcom z medycznych laboratoriów w Norwich udało się podpatrzyć i zrozumieć przebieg tego procesu, obserwując zakażenie bakterią Salmonelli. Kwasy tłuszczowe trafiają do krwi jako zasobne źródła energii do produkcji białych krwinek. Odkrycie może pomóc w opracowaniu nowych terapii wzmacniających odporność organizmu.

Największy teleskop, jaki kiedykolwiek został wyniesiony w przestrzeń kosmiczną, wystartował z Europejskiego Portu Kosmicznego ESA w Gujanie Francuskiej w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia, 25 grudnia 2021 roku o godzinie 13:20 (czasu środkowoeuropejskiego). Rozpoczyna się nowy rozdział w historii badania przestrzeni kosmicznej.

Kiedy kładziemy się spać, często wykonujemy różne rytuały, aby przygotować się na spokojny sen, na przykład biorą ciepłą kąpiel. Natomiast co ze zwyczajem wypijania kubka ciepłego mleka przed wejściem pod kołdrę? Czy istnieją naukowe dowody na to, że spożycie szklanki białego trunku sprawi, że poczujemy się senni?

Nasz mózg posiada niezwykłą umiejętność selekcjonowania tego, co słyszy. W tłumie ludzi i pośród wielu rozmów potrafimy wyłączyć szum i skupić się na tylko jednej wypowiedzi. Jak udało się ustalić, proces polega na tym, że tylko wybrane dźwięki przetwarzamy na głoski (fonemy, jak mówią neuronaukowcy), czyli jednostki mowy, z których budowane są wyrazy. W ten sposób wyselekcjonowane dźwięki zmieniamy w słowa, podczas gdy reszta pozostaje tylko dźwiękowym tłem.

Skąd pochodziło srebro, dzięki któremu Starożytni Rzymianie mogli rozwinąć system monetarny na niespotykaną wcześniej skalę? Dzięki badaniom fizykochemicznym i geologicznym naukowców z Université de Lyon udało się ustalić, że srebro do rzymskich monet wytapiano z galeny wydobywanej w hiszpańskich Górach Betyckich.

14 grudnia 2021 roku ogłoszono nowe wyniki badań uzyskane w ramach misji Parker Solar Probe, sondy amerykańskiej agencji NASA. To pierwszy statek kosmiczny, któremu udało się coś niewiarygodnego –  wejście do atmosfery naszej macierzystej gwiazdy, Słońca.