Nauki humanistyczne
Od 1975 roku na całym świecie 1 października obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Muzyki. Obchody zapoczątkował Yehudi Menuhina, ówczesny prezydent Międzynarodowej Rady Muzyki. Głównym celem wydarzenia jest przedstawienie jej piękna oraz artystów, którzy ją tworzą i wykonują.
Od 1975 roku na całym świecie 1 października obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Muzyki. Obchody zapoczątkował Yehudi Menuhina, ówczesny prezydent Międzynarodowej Rady Muzyki. Głównym celem wydarzenia jest przedstawienie jej piękna oraz artystów, którzy ją tworzą i wykonują.
Wielu miłośników książek, jako pierwszą czynność po otwarciu trzymanego w dłoniach egzemplarza, zaciąga się zapachem wydobywającym się spomiędzy stron. Jest to osobliwy sprawdzian książki, która powinna pachnieć w określony sposób. Czym pachnie książka? Jak o nią dbać, by towarzyszyła nam długo – zapytaliśmy prof. dra hab. Roberta Musioła z Instytut Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz dr Agnieszkę Bangrowską z Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego.
Wielu miłośników książek, jako pierwszą czynność po otwarciu trzymanego w dłoniach egzemplarza, zaciąga się zapachem wydobywającym się spomiędzy stron. Jest to osobliwy sprawdzian książki, która powinna pachnieć w określony sposób. Czym pachnie książka? Jak o nią dbać, by towarzyszyła nam długo – zapytaliśmy prof. dra hab. Roberta Musioła z Instytut Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz dr Agnieszkę Bangrowską z Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego.
Srebrna oprawa Reguły św. Benedykta w zbiorach Opactwa Sióstr Benedyktynek w Żarnowcu (1740). Przód: wyobrażenie św. Benedykta | fot. Jolanta Gwioździk
Srebrna oprawa Reguły św. Benedykta w zbiorach Opactwa Sióstr Benedyktynek w Żarnowcu (1740). Tył: wyobrażenie św. Scholastyki prowadzonej przez anioła | fot. Jolanta Gwioździk
„Słuchaj, córko, nauk mistrza…” – tymi słowami rozpoczyna się prolog potrydenckiej edycji Reguły św. Benedykta, odnowionej i zaadaptowanej na potrzeby klasztorów żeńskich w Rzeczypospolitej. Jedną z badaczek, która zgłębia fenomen Reguły Benedykta z Nursji (480–547) oraz historię żeńskiego odłamu zakonu benedyktynów, jest dr hab. Jolanta Gwioździk, prof. UŚ z Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
„Słuchaj, córko, nauk mistrza…” – tymi słowami rozpoczyna się prolog potrydenckiej edycji Reguły św. Benedykta, odnowionej i zaadaptowanej na potrzeby klasztorów żeńskich w Rzeczypospolitej. Jedną z badaczek, która zgłębia fenomen Reguły Benedykta z Nursji (480–547) oraz historię żeńskiego odłamu zakonu benedyktynów, jest dr hab. Jolanta Gwioździk, prof. UŚ z Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Jak rozmawiać z dziećmi i tłumaczyć im traumatyczne wydarzenia? Jakimi narzędziami się posługiwać, aby nie przekazując im własnych lęków, wyjaśniać dramatyczną rzeczywistość? Trudno było przekonać dzieci o konieczności izolacji, którą wymusiła pandemia, ale znacznie trudniej jest znaleźć argumenty, aby wyjaśnić okrucieństwa, jakich doświadczają ich rówieśnicy za wschodnią granicą? Bombardowane miasta, cmentarze na ulicach, miliony przerażonych uchodźców… To tragedia, z którą nie radzą sobie dorośli, a dzieci domagają się wyjaśnień.
Jak rozmawiać z dziećmi i tłumaczyć im traumatyczne wydarzenia? Jakimi narzędziami się posługiwać, aby nie przekazując im własnych lęków, wyjaśniać dramatyczną rzeczywistość? Trudno było przekonać dzieci o konieczności izolacji, którą wymusiła pandemia, ale znacznie trudniej jest znaleźć argumenty, aby wyjaśnić okrucieństwa, jakich doświadczają ich rówieśnicy za wschodnią granicą? Bombardowane miasta, cmentarze na ulicach, miliony przerażonych uchodźców… To tragedia, z którą nie radzą sobie dorośli, a dzieci domagają się wyjaśnień.
Dr Zoriana Czajkowska | fot. archiwum prywatne
Lwowski Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej | fot. Agnieszka Sikora
Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki (przed II wojną światową Uniwersytet Jana Kazimierza) | fot. Agnieszka Sikora
Lwów wpisany jest w pamięć kilku narodowości. Inspiruje nie tylko różnojęzycznych twórców, którzy zauroczeni niepowtarzalną atmosferą grodu znad Pełtwi poświęcają mu dzieła swojego życia, motywuje także wielu naukowców do badania wielokulturowości miasta i źródeł twórczych fascynacji. W ubiegłym roku na bogatą listę opracowań naukowych trafiła monografia dr Zoriany Czajkowskiej pt. "Literackie topografie Lwowa. Szkice komparatystyczne" (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2021). Autorka jest adiunktem w Instytucie Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego na Uniwersytecie Śląskim.
Lwów wpisany jest w pamięć kilku narodowości. Inspiruje nie tylko różnojęzycznych twórców, którzy zauroczeni niepowtarzalną atmosferą grodu znad Pełtwi poświęcają mu dzieła swojego życia, motywuje także wielu naukowców do badania wielokulturowości miasta i źródeł twórczych fascynacji. W ubiegłym roku na bogatą listę opracowań naukowych trafiła monografia dr Zoriany Czajkowskiej pt. "Literackie topografie Lwowa. Szkice komparatystyczne" (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2021). Autorka jest adiunktem w Instytucie Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego na Uniwersytecie Śląskim.
W wybitnych umysłach twórców i konstruktorów rodziły się pomysły, które zdrożone i zastosowane okazały się być kamieniem milowym dla historii i biegu dziejów. Jedną z takich osób jest Ludwik Zamenhof, twórca języka esperanto.
W wybitnych umysłach twórców i konstruktorów rodziły się pomysły, które zdrożone i zastosowane okazały się być kamieniem milowym dla historii i biegu dziejów. Jedną z takich osób jest Ludwik Zamenhof, twórca języka esperanto.
„Cnocie wojskowej” lub „Męstwu wojskowemu”, tak dosłownie brzmi tłumaczenie łacińskiego "Virtuti Militari", orderu ustanowionego przez króla Stanisława Augusta w 1792 roku. 11 listopada, w Narodowe Święto Niepodległości, przypominana jest historia tego odznaczenia.
„Cnocie wojskowej” lub „Męstwu wojskowemu”, tak dosłownie brzmi tłumaczenie łacińskiego "Virtuti Militari", orderu ustanowionego przez króla Stanisława Augusta w 1792 roku. 11 listopada, w Narodowe Święto Niepodległości, przypominana jest historia tego odznaczenia.
Piąta edycja Śląskiego Festiwalu Nauki KATOWICE będzie inna niż dotychczasowe: ŚFN zainauguruje w sobotę 9 października uroczystą galą otwarcia, 10 października festiwal będzie odbywał się na terenie kampusu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz wzdłuż bulwarów Rawy, a od 11 do 15 października online. Jak co roku Przystanek Nauka objął patronat nad 5. Śląskim Festiwalem Nauki KATOWICE. Będzie nas można spotkać na dwóch przystankach stacjonarnych.
Piąta edycja Śląskiego Festiwalu Nauki KATOWICE będzie inna niż dotychczasowe: ŚFN zainauguruje w sobotę 9 października uroczystą galą otwarcia, 10 października festiwal będzie odbywał się na terenie kampusu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz wzdłuż bulwarów Rawy, a od 11 do 15 października online. Jak co roku Przystanek Nauka objął patronat nad 5. Śląskim Festiwalem Nauki KATOWICE. Będzie nas można spotkać na dwóch przystankach stacjonarnych.
Dewastacja środowiska będzie wystawiać moralność, wrażliwość i wyobraźnię homo sapiens na próbę. Szkoła musi się na to przygotować, a „program naprawczy” w obszarach dotkniętych największymi kryzysami to jedna z powinności humanistyki i nauk społecznych.
Dewastacja środowiska będzie wystawiać moralność, wrażliwość i wyobraźnię homo sapiens na próbę. Szkoła musi się na to przygotować, a „program naprawczy” w obszarach dotkniętych największymi kryzysami to jedna z powinności humanistyki i nauk społecznych.
Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela (1789), źródło: wikipedia.org
14 lipca przypada rocznica wybuchu Rewolucji Francuskiej. Zdobycie i zburzenie Bastylii, do którego dopuścił się lud francuski, zapoczątkowało starcie, które na kartach historii zapisało się jako jedne z poważniejszych i bardziej krwawych wydarzeń na świecie.
14 lipca przypada rocznica wybuchu Rewolucji Francuskiej. Zdobycie i zburzenie Bastylii, do którego dopuścił się lud francuski, zapoczątkowało starcie, które na kartach historii zapisało się jako jedne z poważniejszych i bardziej krwawych wydarzeń na świecie.
Zobacz także
Romantyczni wojażerowie
Dr hab. Magdalena Bąk, prof. UŚ | fot. archiwum prywatne
Zdawać by się mogło, że o twórczości i życiu Mickiewicza i Słowackiego wiemy już wszystko – świadczą o tym chociażby setki opracowań, biografii i tekstów krytycznoliterackich. Zarówno jednak fenomen twórczy naszych wieszczów, jak i epoka romantyzmu okazują się nieograniczonym obszarem naukowych eksploracji. Dowodem może być najnowsza publikacja dr hab. Magdaleny Bąk, prof. UŚ, zatytułowana "Romantyczni wojażerowie. Mickiewicza i Słowackiego listy z/o podróży" (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2024). Obszarem badawczym naukowczyni z Instytutu Polonistyki Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego od ponad dwudziestu lat pozostaje romantyzm.
- Maria Sztuka
- Agnieszka Sikora
Dlaczego wyobrażamy sobie kosmitów jako zielone ludziki?
Kiedy 21 kwietnia 2016 roku gen. Mark Milley, szef sztabu armii USA, wygłaszał mowę podczas wojskowego programu szkoleniowego rezerwistów na Norwich University w Northfield w stanie Vermont, nie przypuszczał zapewne, że jego słowa staną się wkrótce pożywką dla internetowych spekulacji na temat kontaktów wojska amerykańskiego z UFO i cywilizacjami pozaziemskimi.
- TP
„Pizza była zbyt gorąca, żeby krzyczeć”
Dr Witold Marzęda | fot. Małgorzata Dymowska
Co się dzieje w naszym mózgu, kiedy słyszymy zdanie typu „Schodzić po schodach w górę”? Czym jest hipoteza symulacji i deiktyczna sprzeczność? Badaniem tych kwestii zajmuje się dr Witold Marzęda z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, laureat drugiej edycji konkursu „Swoboda badań” Inicjatywy Doskonałości Badawczej.
- Olimpia Orządała
- Olimpia Orządała
Czy harmonia muzyczna jest uniwersalna?
Muzyka zawsze była uważana za zjawisko uniwersalne dla człowieka. Ale co właściwie jest uniwersalne, skoro wiemy, gust jest indywidualny, zdolności muzyczne są częściowo tylko dziedziczone, a ich opanowanie jest kształtowane kulturowo? Badacze mózgu z MIT zaproponowali tezę: niezależna od kultury jest umiejętność rozpoznawania harmonii - plemiona z boliwijskich lasów deszczowych rozpoznają konsonanse i dysonanse muzyczne tak samo dobrze mieszkańcy Bostonu.
- RK
Mars nie jest alternatywą dla Ziemian
Tomasz Lem. Fot. Copyright by Anna Lem
Stanisław Lem z synem Tomaszem (1977 rok). Fot. Copyright by Tomasz Lem
Dalia Żmuda-Trzebiatowska, Machina robotów, Polska
Rozmowa z Tomaszem Lemem, synem Stanisława Lema, polskiego pisarza science fiction, filozofa i futurologa, autora takich książek, jak "Solaris", "Cyberiada", "Dzienniki gwiazdowe", "Bajki robotów", "Opowieści o pilocie Pirxie", "Kongres futurologiczny," "Wizja lokalna" i wielu innych
- AS