Astronomia

Piąta edycja Śląskiego Festiwalu Nauki KATOWICE będzie inna niż dotychczasowe: ŚFN zainauguruje w sobotę 9 października uroczystą galą otwarcia, 10 października festiwal będzie odbywał się na terenie kampusu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz wzdłuż bulwarów Rawy, a od 11 do 15 października online. Jak co roku Przystanek Nauka objął patronat nad 5. Śląskim Festiwalem Nauki KATOWICE. Będzie nas można spotkać na dwóch przystankach stacjonarnych.

16 września obchodzony jest na świecie Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 19 grudnia 1994 roku w rocznicę podpisania Protokołu Montrealskiego (1987) w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową.

6 sierpnia łazik Perseverance przeprowadził pierwszy odwiert z zadaniem pozyskania próbki marsjańskich skał. Początkowa radość naukowców NASA ustąpiła zaskoczeniu, gdy okazało się, że zapieczętowana rurka jest… pusta.

9 i 10 sierpnia, w ciągu zaledwie 33 godzin dwie sondy kosmiczne ESA miną Wenus w niedużej odległości. To niespotykane dotąd zdarzenie umożliwi obserwację planety z różnych perspektyw jednocześnie. Jednak oba pojazdy mają zupełnie inny cel i bliskie spotkanie z naszym planetarnym sąsiadem jest tylko przystankiem i narzędziem do celu – Solar Orbiter zmierza w kierunku centrum naszego Układu Słonecznego, a BepiColombo ma na celu dotarcie do Merkurego.

Od połowy lipca można obserwować Perseidy, jeden z najbardziej regularnych i spektakularnych rojów meteorów, które przecinają orbitę ziemską. W tym roku rój szczyt aktywności osiągnie w najdoskonalszych z możliwych warunkach – bezksiężycowej nocy tuż po sierpniowym nowiu.  Największa intensywność zjawiska prognozowana jest na 12–13 sierpnia 2021 roku.  

Kometa C/2014 UN271 odkryta w zewnętrznych warstwach Układu Słonecznego może być nawet 1000 razy bardziej masywna niż typowa kometa. To czyniłoby ją potencjalnie największą kometą w historii nowoczesnej astronomii. Kometa z dużą prędkością zbliża się do centrum Układu Słonecznego. Najbliżej Ziemi – w odległości podobnej do dystansu dzielącego nas od Saturna – będzie w 2031 roku.

Siedem kobiet z projektu Mercury 13, od lewej: Gene Nora Jessen, Wally Funk, Jerrie Cobb, Jerri Truhill, Sarah Ratley, Myrtle Cagle i Bernice Steadman. | Image credit: NASA.

Jerrie Cobb przy kapsule Mercury | Image Credit: NASA.

W latach 60. XX wieku znalazła się w projekcie Mercury 13, nie poleciała jednak w kosmos. Udało się to dopiero 20 lipca 2021 roku na pokładzie New Shepard. 82-letnia Wally Funk została zaproszona do misji komercyjnej przez miliardera Jeffa Bezosa.

Teleskop Einsteina umożliwi zbadanie Wszechświata za pomocą fal grawitacyjnych aż do krawędzi obserwowalnego Wszechświata, czyli 45 miliardów lat świetlnych od nas. 

29 lipca 1958 roku powstała Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (National Aeronautics and Space Administration, NASA), amerykański cywilny program kosmiczny i światowy lider w eksploracji przestrzeni kosmicznej. 

Alarmujący trend – jak wynika z badań przedstawionych czasopiśmie Geophysical Research Letters, nasza planeta zatrzymuje obecnie o wiele więcej ciepła niż miało to miejsce zaledwie kilkanaście lat temu – w tym czasie bilans nierówności energetycznej podwoił się. To znaczy wprost, że ocieplenie się globalnego klimatu przyspiesza w zastraszającym tempie. Tendencję wspierają działania człowieka i naturalne procesy pogodowe.